Η συνείδηση αναδείχθηκε ως αναίρεση, ως αντιστάθμιση του τραγικού κύκλου στον κόσμο της μορφής, ως αυτοποίηση, ως οντοποίηση και ως εσωτερίκευση και υπερβατικοποίηση ακόμη και ως νους που εκφράζει την αυτοϋπερβατικότητα της συνείδησης, και ως λογική και ως λόγος απελευθέρωσης απέναντι στην ανάγκη της να χρησιμοποιήσει ονειρικές ανιμιστικές παραστάσεις - παρηγορητικά και στην καθήλωσή της, στον ναρκισσισμό, τη γοητεία του και τη χωριστικότητά του.
Τι γίνεται όταν συγχρονίζεται η ατομική με την γενική κρίση;Πόσο ώριμες είναι οι συνθήκες για ομαλές αλλά ριζικές αλλαγές; Γιατί είναι λάθος η βίαιη προσαρμογή σε ένα ιδανικό; Γιατί είναι επικίνδυνη η έλλειψη ενός οράματος για τη ζωή; Πότε μια ουτοπία γίνεται τοξική; Πώς η απελευθερωτική κυκλοφορία ιδεών και συνειδητοποιήσεων πραγματ ώνουν τις αλλαγές. Εκτός από την απατηλή αναγέννηση υπάρχει και πραγματική;
Πώς θα ταιριάξουμε την απόλαυση του βίου με την απελευθέρωση από τον φαύλο κύκλο του ατομισμού;
Η εξέλιξη της αντίληψης της έννοιας του σημείου στον ανθρώπινο πολιτισμό και την ιστορία του, ως παράδειγμα της φασματικής κοσμοθεωρίας.
Ελάχιστα βιογραφικά συνοψίζουν ολόκληρη την ιστορία του ανθρώπου. Η βιογραφία της έννοιας του «σημείου» είναι μια από αυτές. Η βιογραφία του «σημείου» μας φανερώνει το πώς φτάσαμε στην άβια αντίληψη του χωροχρόνου και στο σημερινό πλανητικό αδιέξοδο. Μας προτρέπει επίσης να αντιληφθούμε καλύτερα τις προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσουμε εάν θέλουμε ο πολιτισμός μας να αποκτήσει ξανά βιώσιμη τροχιά.
Η αδυναμία και η ατέλεια των εναλλακτικών κινήσεων της «νέας εποχής» και όχι μόνο Εποχή κρίσεων και αναπροσανατολισμών. Θα αντικαταστήσουμε τα είδωλα του εαυτού μας και των άλλων με νέα ή επιτέλους θα ελευθερωθούμε από τον αρχέγονο ψυχισμό προσκόλλησης σε αυτά; Γιατί αποδείχθηκε δύσκολο έργο η ολοκλήρωση της αίσθησης της ενότητας; Ποιες είναι οι κοινωνικές συνέπειες της προσκόλλησης του εαυτού μας σε ένα ρόλο ακόμα και εάν αυτός είναι περισσότερο λεπτοφυής από άλλους;
Η παγκόσμια, ατομική και ομαδική κρίση της έννοιας, της ιεραρχικότητας, του σχεδίου, της επικλητικότητας, της συνεργατικής αναγνώρισης και της υπερβατικής σύνθεσης.
Το παγκόσμιο ανάπτυγμα της κρίσης αναδεικνύεται όλο και πιο ανεξάρτητο από τα μέρη που το υφίστανται καθώς η κρίση έχει μια συσσωρευμένη δυναμική και παρουσιάζει μια θεμελιώδη δυσκολία στην εποπτική κατανόηση και συνεπώς και στη δραστική αντιμετώπισή της. Είναι μια βαθιά πολυμορφική και πολυπαραγοντική κρίση.
Τί μας ωθεί στο κυνήγι της κατοχής αποκτημάτων και δύναμης; Τί μας ωθεί στην επιδίωξη της φήμης και της δημοφιλίας; Πόσο βιώσιμο είναι αυτό, τόσο στις περιόδους γενικότερης αφθονίας όσο και στέρησης; Μήπως έχει έρθει προ πολλού η ώρα να ελευθερωθούμε από αυτές τις ισχυρές ενστικτώδεις ωθήσεις; Μήπως ήρθε η ώρα να σταματήσουμε να είμαστε έρμαιο ενός αδιάγνωστου ψυχολογικού μηχανισμού φόβου; Ποιος είπε ότι είναι ξεπερασμένο το αίτημα για το Ωραίο, το Αγαθό και το Αληθινό; Μήπως ήταν συστημικό το λάθος, που υποτιμήσαμε το γεγονός ότι υπηρετώντας την ολότητα ευεργετούμε και τον εαυτό μας;
Θεωρητικά οι θρησκείες «νίκησαν» το θάνατο. Καμμιά τους όμως δεν νίκησε το φόβο του θανάτου. Δεν αναφερόμαστε βέβαια σε αρκετά από τα φυσικά πρόσωπα του θρησκευτικού βίου. Οι επιστήμες θεωρητικά νίκησαν τη ζωή και το μυστήριο με την αναγωγή της σ’ ένα υλιστικό απόλυτο και υποσχέθηκαν έτσι να διευρύνουν τα όριά της, με ένα νεύμα πιθανότητας και έως την αθανασία. Όμως δεν νίκησαν το φόβο του θανάτου. Ο άνθρωπος εξακολουθεί να αισθάνεται ως «εγώ» και ως υποκείμενο αναφοράς. Και με έδρα το αυτοκρατορικό του φάντασμα νομιμοποιεί μια αυτοκρατορία «φαντασιακά δεσμευμένη» με τα είδωλά του. Έτσι ο φόβος του θανάτου παραμένει κυρίαρχος.
Κάθε στιγμή της καθημερινότητάς μας και της ιστορίας μπορεί - και είναι - βαθιά κρίσιμη, γεμάτη από δυνατότητες που συχνά ξεφεύγουν από τη ρουτίνα της συνειδητότητάς μας.
Οι στιγμές είναι γεμάτες από μια πληρότητα προοπτικών, όμως εμείς τις αγνοούμε. Αγνοούμε τον πλούτο του παρόντος, την αναγεννητική και καινοτομική πνοή του. Φτωχαίνουμε το Τώρα και έτσι κάνουμε πιο φτωχό το μέλλον.
Αν ο άνθρωπος αναδειχτεί νικητής στην πάλη ενάντια της ζωώδους φύσης του και ενάντια των κακών διαστρεβλώσεων του νου του και της φιλοδοξίας του, θ’ αποκτήσει ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Αν νικηθεί, αν υποκύψει στις προκλήσεις της ζωώδους φύσης του, που μερικές φορές είναι τα ένστικτα που κληρονόμησε απλώς απ’ τους προγόνους του, θα εξαλειφθεί απ’ την εξέλιξη, αποδείχνοντας πώς δεν είναι ικανός, ούτε άξιος, να συμβάλει στην κοινή προσπάθεια. Η φυσική επιλογή έχει παίξει το ρόλο της. Έτσι είμαστε σε θέση να κατανοούμε το ρόλο του πειρασμού, ο οποίος για τον εξελιγμένο άνθρωπο αντικαθιστά τα φυσικά εμπόδια και τους εχθρούς ενάντια στους οποίους αγωνίστηκαν τα ζώα και τους οποίους έπρεπε να υπερνικήσουν προκειμένου ν’ αποδείξουν την καταλληλότητα τους.
Ο άνθρωπος έχει μέρος της ευθύνης για την εξέλιξη. Η ελεύθερη εκλογή του θα επηρεάζει τις εξελίξεις πάρα πολύ, όσο και η φυσική επιλογή μέχρι τώρα. Είναι αυτός που πρέπει να δώσει τώρα την παρόρμηση η οποία θα προσανατολίσει το ατομικό του πεπρωμένο και το πεπρωμένο του γένους του προς την κατεύθυνση της προόδου. Αλλά πώς μπορεί να εκδηλωθεί η δράση του; Πώς μπορεί να συντελέσει στην εξέλιξη ενόσω ανθίσταται στις φυσικές απαιτήσεις (στους πειρασμούς, με τη γλώσσα των Γραφών), που μέχρι χθες ακόμα ήταν οι μόνες που γνώριζε, οι μόνες επιτακτικές απαιτήσεις;
Ουάσιγκτον. Σταθμός του μετρό. Ενα κρύο πρωϊνό τον Γενάρη του 2007. Επαιξε έξι κομμάτια του Μπαχ για περίπου 45 λεπτά. Στο διάστημα αυτό, περίπου 2 χιλιάδες άτομα πέρασαν από το σταθμό, οι περισσότεροι καθ’οδόν για τη δουλειά τους. Μετά από 3 λεπτά ένας μεσήλικας πρόσεξε οτι κάποιος έπαιζε μουσική. Βράδυνε το βήμα του, σταμάτησε για λίγα δευτερόλεπτα και μετά προχώρησε βιαστικός για τον προορισμό του. 4 λεπτά αργότερα ο βιολιστής εισέπραξε το πρώτο του δολλάριο: μια γυναίκα έριξε τα χρήματα στο κουτί του και χωρίς να σταματήσει συνέχισε το δρόμο της.
6 λεπτά, ένας νεαρός έγειρε στον τοίχο για να τον ακούσει, μετά κοίταξε το ρολόι του και συνέχισε να περπατά.
Ένας ολοκληρωμένος νους είναι ουσιώδης για μια υγιή όραση. Οι διάνοιές μας δεν πετυχαίνουν εύκολα την ολοκλήρωση. Αυτό συμβαίνει γιατί αναπτύξαμε συνήθειες σκέψης, όρασης και δράσης που είναι πρόσφορες για μια άνετη επιβίωση αλλά ανεπαρκείς για μια εκτίμηση της σημασίας του εαυτού μας, της ζωής μας και της αιωνιότητας μας. Οι ατέλειες των διεργασιών της σκέψης μας πρέπει ν’ αναγνωριστούν και να διορθωθούν πριν μπορέσουμε να οραματισθούμε με μεγαλύτερη γνησιότητα τα υποδείγματα και να κατανοήσουμε πληρέστερα τις έννοιες.
Η διαδικασία της απαλλαγής μας από την κακή συνήθεια της ασαφούς σκέψης είναι κοπιαστική. Κατ’ αρχήν, λίγοι από μας αναγνωρίζουν το γεγονός πώς είναι θύματα αυτής της συνήθειας. Έπειτα, για πολλούς πρακτικούς σκοπούς της καθημερινής ζωής η συνήθεια αυτή είναι χρήσιμη. Η σκέψη προσαρμόζεται στους διάφορους σκοπούς και η τεχνική της καθημερινής δράσης είναι σαφώς ασυμβίβαστη μ’ έναν εμβριθέστερο διαλογισμό.
Το ακούς παντού "Κρατάτε την Ελλάδα καθαρή". Οι κάτοικοι είναι περήφανοι για την Ελλάδα τους. Οι περισσότεροι κάτοικοι διαθέτουν ένα υψηλό μορφωτικό επίπεδο και ένα πνεύμα ελευθερίας λόγου και έκφρασης πνέει παντού, όπως άλλωστε σε όλη τη χώρα. Πώς θα μπορούσε άλλωστε να είναι διαφορετικά όταν σ’ αυτήν υπάρχει ολόκληρο αλλά και το μοναδικό πανεπιστήμιο για την Ειρήνη!
Τα πάντα σταματούν στις 12 το μεσημέρι για δύο ώρες. Η μεσημεριανή σιέστα είναι ιερήεδώ. Ένας παράδεισος μακρυά από οποιαδήποτε αίσθηση στρες στην πιο ευτυχισμένη χώρα του πλανήτη (σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ).
Τα πρόσφατα στοιχεία για την εγκληματικότητα που ανακοινώθηκαν τελευταία για τη χώρα μας, δείχνουν μια τεράστια αύξησή της μέσα στο 2010. «Ανησυχητική αύξηση της εγκληματικότητας…» ήταν η χαρακτηριστική έκφραση των τηλεοπτικών αλλά και ραδιοφωνικών καναλιών. Προσωπικά δεν άκουσα τίποτα παραπάνω και από πουθενά. Κανένας προβληματισμός για τις γενεσιουργές αιτίες και πως μπορούν να αντιμετωπισθούν. Η εγκληματικότητα δεν μπορεί όμως να αντιμετωπισθεί με καταστολή ούτε με εύκολες αποφάνσεις του τύπου «οφείλεται στους παράνομους μετανάστες». Η οργή ενός πολίτη όταν του διαρρήξουν το σπίτι ή το κατάστημα ή τον ληστέψουν στο δρόμο είναι κατανοητή. Αλλά εκτονώνεται σε έναν καταγγελτικό λόγο για την έλλειψη ή την αδυναμία του κατασταλτικού μηχανισμού.
Μέχρι σήμερα αναπτύχθηκε ένα πολύ ευρύ φάσμα κοσμοθεωρήσεων στην ιστορία της ανθρωπότητας. Θα έλεγε κανείς ότι είμαστε αντιμέτωποι με ένα πλήθος, μια εναλλακτικότητα, έναν πλουραλισμό που δυσχεραίνει τη δυνατότητά μας, να εντοπίσουμε -στη βάση της ανάγκης μας- μια κοσμοθεωρία βιώσιμη και αποτελεσματική. Θα διευκολυνθεί η προσπάθειά μας όμως αυτή αν επιχειρήσουμε να κατηγοριοποιήσουμε τα επιτεύγματα και να προσεγγίσουμε συστημικά, το πλαίσιο των κοσμοθεωριών και των ιδεών τους.
Μέχρι σήμερα η ευτυχία συνήθως παρουσιάζεται ως μία συναισθηματική κατάσταση του ανθρώπου εξαρτημένη από τις συνθήκες ζωής του. Συχνά γίνεται αντικείμενο «έρευνας» με μια επιφανειακή, αβαθή και κορεσμένη αντίληψη για τη ζωή, την ανθρώπινη φύση και τον κόσμο. Στην πραγματικότητα όλη η αντίληψη του ανθρώπου για την ευτυχία βασίζεται και εξαντλείται στην ικανοποίηση των επιθυμιών του και μάλιστα άκριτα και χωρίς ουσιώδη σκοπό. Όμως αν θέλουμε να βγάλουμε κάποια άκρη σε αυτό τον λαβύρινθο της αναζητούμενης ευτυχίας, θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ορισμένες αλήθειες. Μερικές θεμελιώδεις από αυτές είναι οι εξής:
1.- Οι ίδιες οι επιθυμίες συγκρούονται τόσο μεταξύ τους μέσα στον ίδιο άνθρωπο όσο και με τις επιθυμίες των άλλων ανθρώπων. Επομένως το αποτέλεσμα είναι συνεχώς μεταβαλλόμενο, η υποτιθέμενη «ευτυχία» ασταθής, ψεύτικη και σύντομη όπου υπάρχει.
Παραβλέποντας τα μεγάλα συμφέροντα και την ωμή αδιαφορία που πάντα εξέφραζαν την περιορισμένη αντίληψη και την ιδιοτέλεια της πλειοψηφίας των ανθρώπων ίσως θα πρέπει να εστιάσουμε και στις μικρές ατέλειες ή ελλείψεις που επιτρέπουν την εκδήλωση όλων αυτών των αρνητικών χαρακτηριστικών με τις μικρές και μεγάλες συνέπειες.
Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το ενδιαφέρον φιλοσόφων, θρησκευτικών ηγετών και επιστημόνων για τις μεταβολές του ανθρώπινου χαρακτήρα και τη σημασία τους για την εξέλιξη στον πλανήτη μας.
Το πέρασμα από την βιωσιμότητα του πολιτισμού στην βιωσιμότητα του περιβάλλοντος, είναι εξαιρετικά προφανές στην σύγχρονη επιστημονική κοινότητα και την κοινή γνώμη.
Όμως κάτω από το προφανές, υπάρχουν πολλές πτυχές των θεμάτων της βιωσιμότητας του πολιτισμού και του περιβάλλοντος, που χρειάζεται να αναδειχθούν, ώστε να υπάρξει μια αποτελεσματική προσέγγιση, στο μεγάλο στοίχημα, στην μεγάλη πρόκληση του μέλλοντος.
Το ζήτημα της βελτίωσης της σχέσης μας με το περιβάλλον περνάει μέσα από την εσωτερική μας στάση και συνεπώς μέσα από τις εσωτερικές μας αξίες. Οι εσωτερικές αξίες για το περιβάλλον διαμορφώνονται σε δυο επίπεδα.
Το πρώτο επίπεδο διαμόρφωσης των εσωτερικών αξιών είναι μέσα από την πρωτογενή μας αισθαντικότητα που αναδεικνύει εμάς και το περιβάλλον ως αλληλένδετους συντελεστές και αδιάσπαστα μέρη μιας ολότητας.
«Η θετική γνώμη της ανθρωπότητας είναι κάτι σαν το μοχλό του Αρχιμήδη, με το κατάλληλο υπομόχλιο, μπορεί να κινήσει τα πάντα»
Τόμας Τζέφερσον Το κομβικό σημείο, το πεδίο της δικτύωσης όλων των πολιτισμικών διαστάσεων σε σχέση με το περιβάλλον βρίσκεται στην επικοινωνία και την εκπαίδευση. Μέσα από την εκπαίδευση διαμορφώνονται οι επόμενες γενιές που θα διαχειριστούν καινούργια ζητήματα και προκλήσεις.
