Διορατικότητα και βιωσιμότητα
        Η διορατικότητα είναι όρος βιωσιμότητας τόσο των πολιτικών προσώπων, όσο και των ιδεών τους.  Φυσιολογικά η διορατικότητα προηγείται της αποφασιστικότητας, της εμμονής και της ευελιξίας. Δυστυχώς πλείστοι των πολιτικών και φυσικά και των οικονομικών παραγόντων δεν ακούνε αυτή την σιωπηλή φωνή, αυτή την φωνή της σιγής, τις βαθύτερες εκτιμήσεις της συνείδησης. Η ικανότητα ενός πολιτικού ή ενός επιχειρηματία μετά από το μέγιστο της δημοσιότητας και της αναγνώρισης, συνήθως αμβλύνεται.
        Η φθίνουσα απόδοση της σκέψης και της ευαισθησίας  -κάποια στιγμή-  απειλεί την πολιτική ή οικονομική βιωσιμότητα. Σ’ αυτό συμβάλλει η ποιότητα ζωής, η διεύρυνση των ορίων της διασκέδασης και η απίσχνανση της εργασίας του πολιτικού από ιδέες, επικοινωνίες και αμεσότητα ύφους ζωής. Όταν η οικονομική ή πολιτική προσωπικότητα καταντήσει νευρωνικά φτωχή σύντομα θα γίνει παρωχημένη.

        Όλοι θα συμφωνήσουμε στην ανάγκη της διορατικότητας, όμως αυτό δεν φτάνει, πρέπει πριν αναζητήσουμε τρόπους αφύπνισής της να δούμε τα είδη και τις χρήσεις της για να ξέρουμε για τι πράγμα μιλάμε. Στην ιστορία ισχυρή διορατικότητα εκδήλωσαν μεγάλες φυσιογνωμίες, μερικές των οποίων βέβαια είχαν πολύ αρνητικούς ρόλους για τις κοινωνίες της εποχής τους και την ανθρωπότητα. Στις τραγωδίες του Σαίξπηρ αυτό το κράμα ανθρώπινων ιδιοτήτων αναδεικνύεται πολύ γλαφυρά. Θα αναφέρουμε εδώ όμως αισιότερες περιπτώσεις.

Δύο παραδείγματα διορατικότητας
        1. Ένα καθοριστικό είδος διορατικότητας λειτούργησε στην περίοδο του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου, στην επικοινωνία μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Φραγκλίνου Ρούσβελτ και των επιστημόνων που τον επισκέφθηκαν για να του εισηγηθούν για το πρόγραμμα της ατομικής βόμβας. Ο πρόεδρος δεν καταλάβαινε τίποτε σχεδόν από τα επιστημονικά δεδομένα, όμως η διορατικότητα των επιστημόνων να εισαγάγουν στην συζήτηση το ιστορικό παράδειγμα της αποτυχίας του Ναπολέοντα να κατακτήσει την Μ. Βρετανία επειδή δεν άκουσε τον Φούλτον που του εισηγήθηκε την κατασκευή ατμόπλοιων, τον έπεισε να χρηματοδοτήσει την πυρηνική βόμβα. Η άμεση εντολή του για κάθε δυνατή συνδρομή άνοιξε τον δρόμο για την σύγχρονη δυναμική των ΗΠΑ και εισήγαγε ταχέως την ανθρωπότητα στην πυρηνική εποχή.

        Παράλληλα η κατάρρευση της Ιαπωνίας -εξαιτίας της χρήσης της ατομικής βόμβας- πριν την είσοδο των Σοβιετικών στρατευμάτων σ’ αυτή, κατέστησε την Ιαπωνία καταλυτικό πυλώνα της Κοινοβουλευτικής Δύσης και της παγκοσμιοποίησης των αγορών, που τόσο καθοριστικά έκρινε συνδρομητικά το τέλος της εποχής του Ψυχρού Πολέμου.

        2. Καθοριστική ήταν για την πορεία του παγκόσμιου πολέμου η διορατικότητα του θεμελιωτή της αμερικάνικης αεροπορικής πολεμικής ανάπτυξης, του Μίτσελ, όπου από το τέλος του πρώτου παγκόσμιου πολέμου είχε διαβλέψει τον καταλυτικό ρόλο της αεροπορικής ισχύος στο πεδίο της μάχης, και την σημασία της επένδυσης στην εξέλιξη της αεροπορικής τεχνολογίας. Μάλιστα διέβλεψε τις επερχόμενες εξελίξεις στις αμερικανοϊαπωνικές σχέσεις, προβλέποντας το επεισόδιο του Περλ Χάρμπορ.

Συμπέρασμα
        Η άσκηση της λογικής, της γνώσης, της επικοινωνίας και της διαίσθησης πρέπει να ‘ναι καθημερινή. Αυτό δεν είναι δυνατό να γίνει χωρίς ανάπτυξη της εσωτερικότητας και χωρίς αφετηρίες ευεξίας, μη κομφορμιστικής στα ενδιαφέροντα, τα αναγνώσματα και τις ασχολίες του πολιτικού, του επιχειρηματία ή του οποιουδήποτε ουσιαστικά δρώντος.

Στο θέμα θα επανέλθουμε όχι για να ενθαρρύνουμε την ανάγνωση του Μιγιαμότο Μουσάσι, του Κάρλ Κλαούζεβιτς, ή του Σουν Τσού, αλλά για να τονίσουμε την ανάγκη άσκησης της ποιότητας.

Διαβάστε επίσης:
-Ισχύς: Μύθος και πραγματικότητα
-Το ανθρωπολογικό στοιχείο της ισχύος
-Ολιστικές όψεις της πραγματικής ισχύος
-Ο Χρυσός κανόνας της στρατηγικής ισχύος
-Η αντιστροφική μόχλευση της ασσυμετρίας ισχύος
-Η ισχύς ως εντροπία για τον εαυτό της
-Μοντέλα ανάδυσης της ισχύος
-Η ισχύς και η ειδωλοποίηση του είναι

Φωτό:Wikimedia

Γιάννης Ζήσης, συγγραφέας

28 Ιανουαρίου 2011