|
Αυτή την απόσταση θεωρίας και πραγματικότητας είχε προφανώς υπόψιν του ο Πώλ Βαλερύ λέγοντας: «Η πολιτική ήταν αρχικά η τέχνη του να εμποδίζεις τους άλλους να ανακατεύονται σε ό,τι τους αφορά. Σε μια επόμενη φάση προστέθηκε η τέχνη του να αναγκάζεις τους άλλους να αποφασίζουν γι' αυτά που δεν καταλαβαίνουν»
Οι πολιτικοί μαζί με τους ανθρώπους των θρησκειών είναι αυτοί που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι μεν τα οικονομικά, τα κοινωνικά και πολιτισμικά προβλήματα των ανθρώπων της κοινωνίας και οι δε επίσης τα κοινωνικά, πολιτισμικά και υπαρξιακά. Αντ’ αυτού όμως επικεντρώνουν στον εαυτό τους την εξουσία και την υπεραξία, και εμπορεύονται την διαμεσολάβηση: είτε της συλλογικότητας, της κοινωνικής οργάνωσης, είτε προς τον εαυτό της είτε προς το ιερό, το υπερβατικό ή το εσωτερικό και πνευματικό.
Υποτίθεται - το ξαναλέμε - ότι κάνουν θυσία του εαυτού τους και ασχολούνται με την πολιτική. Όμως αυτό που συμβαίνει είναι δυστυχώς μια ναρκισσιστική επιλογή, ένα πάθος δημοσιότητας και κέρδους. Ακόμη και το μη οικονομικά ιδιοτελές έργο τους, αποβλέπει στη δημοσιότητά τους και τη θεατρική αυταρχική τους δόξα.
Ακολουθούν το «μακάριοι οι εξουσιάζοντες» και το να πάρουν την εξουσία του κόσμου για να χάσουν την ψυχή τους ή τον εαυτό τους. Βρίσκονται ως οι κορυφαίοι στον δρόμο της αλλοτρίωσης. Δίνουν το παράδειγμα της αντιδικίας και ταυτόχρονα συναγελάζονται συνεργατικά μεταξύ τους για να διατηρήσουν την ελίτ τους και τη νομενκλατούρα τους. Για τη δυσκολία αυτή εύρεσης πολιτικού ήθους ο Φράνσις Μπέικον, σχολίαζε: «Είναι το ίδιο δύσκολο και σκληρό να είσαι πραγματικός πολιτικός όσο το να είσαι πραγματικά ηθικός»
Αυτό βέβαια ισχύει τόσο για τις πολιτικά αυταρχικές μορφές όσο και για τις οικονομικές ελίτ που πολύ συχνά θεατρικοποιούν όλη την πολιτική σκηνή και διαφθείρουν τη δημοκρατία. Τελικά ζητούν θυσίες με αντάλλαγμα, μια μελλοντική ευημερία και εξυγίανση, ρυθμίζουν τις παραγωγικές σχέσεις, τους πόρους και τα μέσα, σε μια προοπτική που ευνοεί τη μεγιστοποίηση της οικονομικής και της πολιτικής συγκέντρωσης σε λίγους.
Έτσι η πολιτική ασθενεί πλέον, αλλά -σε ένα μεγάλο βαθμό- το ζήτημα αυτό συνδέεται και με την ασθένεια των πολιτών οι οποίοι αδυνατούν να καταλάβουν, ως πολίτες, ότι για την ελευθερία υπάρχει ένα κόστος και μια ευθύνη και ότι η εσωτερική θυσία ή η υπέρβαση των επιθυμιών οδηγεί σε εσωτερική ελευθερία. Συνεπώς η θυσία και η ελευθερία -υπό ορισμένους όρους- είναι συνώνυμα. Τελικά καταλήγουν να ξανασυναντηθούν ως συνώνυμα τραγικά όταν -όπως έχει ειπωθεί– «θυσιάζεται η ελευθερία για την ίδια την ελευθερία» για τη διατήρησή της ή όταν θυσιάζεται η ευημερία για τη βιωσιμότητά της.
Αυτά ξεκινούν από την αδιακρισία μας μεταξύ μας, από τον φθόνο μας, απ’ την επιλογή αμοραλιστικών μετριοτήτων που διευθετούν ζητήματα πελατειακά ή ιδιοτελώς για μας. Και έτσι χάνεται αυτή η συλλογικότητα, χάνεται αυτός ο ανοσολογικός ρυθμιστικός ρόλος και η διακυβέρνηση η πολιτισμική και η θεσμική γίνονται πλασματικές.
Αυτή η ασθένεια όμως δεν αναπτύσσεται μόνο ως εσωτερική διακυβέρνηση αλλά και ως συλλογική ταύτιση. Επεκτείνουμε την ασθενή ή αλλοτριωμένη ταύτιση του εγώ μας με το έθνος, την θρησκεία την φυλή και όλες τις άλλες διαφοροποιήσεις και οριοθετούμαστε μέσα σε μια συλλογική χωριστικότητα που αντίστοιχα στρεβλώνει και την αντιμετώπιση των προβλημάτων της ανθρωπότητας, των οικονομικών, πολιτικών, πολιτισμικών και εκπαιδευτικών προβλημάτων. Αναπτύσσεται δηλαδή μια πολιτισμική ασθένεια με την μορφή της ψυχολογικής ταύτισης και έτσι ολοκληρώνεται ο φαύλος κύκλος.
Πρέπει να μπορέσουμε να αποσυνδέσουμε το Είναι από όλο αυτό τον κύκλο και να πληρώσουμε το τίμημα μιας υγιούς μετάβασης, μιας επώδυνης πολιτισμικά μετάβασης - πρωταρχικά και ψυχολογικά - λόγω της αδράνειάς μας σε μια πιο ήπια και υγιή εξυπηρέτηση των αναγκών μας χωρίς αυτές να διογκώνονται από την επιθυμία με την πραγμάτωση της εξέλιξης μας με ένα πνεύμα ομαδικότητας και ανιδιοτέλειας.
|
