Η ηθική ή η διακριτική στάση μεταξύ καλού και αγαθού και κακού και το πνεύμα ως πεδίο υπέρβασης, αφαίρεσης και ορίζοντα εξέλιξης και αναδημιουργίας αποτέλεσαν δύο βασικούς πυλώνες πάνω στους οποίους στηρίχθηκε ο πολιτισμός. Δυστυχώς όμως για παράδειγμα η ηθική γινότανε άλλοθι εξουσίας ή το πνεύμα άλλοθι ενός υλισμού στο πεδίο των εννοιών, με δογματισμό, με ολοκληρωτική σχέση των ιδεών ή των εννοιών με την εξουσία κ.τ.λ. Αυτή λοιπόν η σύγχυση απέναντι στην ηθική και στο πνεύμα θα πρέπει να παρέλθει, θα μπορέσουμε να ξανά συζητήσουμε γι αυτούς τους δύο όρους με τέτοιο τρόπο που να βγάλουμε έξω από την εξουσία, έξω από την χωριστικότητα και τον εγωκεντρισμό μας.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο του ανθρώπου στο να εκφράσει την ελευθερία βρίσκεται στο γεγονός ότι έχει προκαταλάβει το πεδίο της ταύτισής του με μια υποκατάσταση, με μια ειδωλοποίηση. Έτσι, ο άνθρωπος δεν μπορεί να λειτουργήσει ως αυθεντική οντότητα. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το να δούμε το πώς και γιατί έγινε αυτή η υποκατάσταση.
Το μεγαλύτερο ανθρωπολογικό και ψυχολογικό μας πρόβλημα βρίσκεται στο ότι η συνείδησή μας είναι έτοιμη να ενεργήσει με ρηγματικότητα. Παρά τις ηθικές μας παρακαταθήκες, έλξεις, συνάφειες και σχέσεις, παρά τον ηθικό μας προσανατολισμό και τα ηθικά μας πρότυπα, ρέπουμε εύκολα στην χωριστικότητα, επιθετικότητα και πρακτικές που παραπέμπουν στον εξιλαστήριο ή εκδικητικό φθόνο, αποκλείοντας έτσι την ηθική ολοκλήρωση της αλληλεγγύης. Αυτό είναι το μεγαλύτερό μας πρόβλημα.
Η «συνάφεια» πρέπει να αντικαταστήσει την «ιδιότητα» ως κυρίαρχη όψη της Ταυτότητας και η «κυκλοφορία των ιδεών» ως έκφραση του νου να αντικαταστήσει την «εμφάνιση» ή την «μορφή» ως ενοποιητικό και ζωτικό στοιχείο για να μπορέσει να εκφρασθεί η «Ζωή» βιώσιμα και εξελικτικά στον άνθρωπο και την ανθρωπότητα.
Η ανασφαλής ζωή όμως προκύπτει ως αντιμέτωπη με τον Χρόνο και την Ετερότητα. Χρειαζόμαστε επειγόντως διαφορετικές βιωματικές, πληροφορίες και συστημικές ρυθμίσεις και σχέσεις απέναντι σ’ αυτές τις Οντότητες και Έννοιες, τον Χρόνο και τις Ετερότητες.
Δεν επιθυμώ να ντροπιάσω την ψυχή. Το γεγονός πώς βρίσκομαι εδώ μου υποδεικνύει σαφώς ότι η ψυχή έχει εδώ την ανάγκη ενός οργάνου. Μήπως δε θα έπρεπε να δεχθώ αυτή τη θέση; Μήπως θα έπρεπε να κρύβομαι, να υπεκφεύγω και να υποκύπτω, καταφεύγοντας σε παράλογες δικαιολογίες και σε μια μάταιη μετριοφροσύνη, και να φαντάζομαι την εδώ ύπαρξή μου σαν περιπέτεια; Ή λιγότερο πρόσφορη από την ύπαρξη του Επαμεινώνδα ή του Ομήρου; Ή ότι η ψυχή δε γνώριζε τις ανάγκες της; επιπλέον, δίχως καμιά σκέψη πάνω σ’ αυτό, δεν είμαι καθόλου δυσαρεστημένος.
Η αίσθηση ανυπαρξίας ως εμπνευστής των επιθυμιών Ο κύκλος της ανάπτυξης του ανθρώπου, από την ανθρωπογένεση έως την εποχή μας κλείνει και ανοίγει ένας νέος κύκλος τόσο προς μια νέα ψυχολογική όσο και προς μια νέα συστημική εξέλιξη. Ένας νέος κύκλος θα αρχίσει, για τον άνθρωπο και την ανθρωπότητα τόσο γνωστικός, συνειδησιακός όσο και λειτουργικός. Βιώνουμε απλώς την αφετηρία μιας μεγάλης αλλαγής που είναι πολύ πιο έκδηλη στην μεγάλη κλίμακα και την οικουμενική της βάση και δύναμη. Η καθημερινότητα μας διασκεδάζει με την «φαντασίωση του αναλλοίωτου», ή της αδράνειας ενός εσωτερικευμένου μέσα μας φαντάσματος.
Αλλαγή στάσης ζωής: το αίτημα της κρίσης Το άμεσο ζήτημά μας - καθώς διαμορφώνεται η τριπλή παγκόσμια και περσοναλιστική κρίση ως ψυχολογική, συστημική και περιβαλλοντική - είναι ότι είμαστε υποχρεωμένοι (με ένα καταλυτικά προοδευτικό πραγματισμό) να σταθούμε σ’ ένα νέο σημείο μέσα μας, με μια νέα μέθοδο και στόχο που θα μας επιτρέψουν να αντιμετωπίσουμε επαρκώς τις κρίσεις και τα προβλήματά μας. Μορφολογικά αυτό το εγχείρημα δεν πρέπει και δεν μπορεί να είναι ολοκληρωτικό, ένα επιθετικό αμυντικό σύνδρομο. Καλούμαστε να χρησιμοποιήσουμε τεχνικές και ικανότητες συναισθηματικής νοημοσύνης και να λειτουργήσουμε με ειλικρινή και συντροφική συμφιλίωση με καταστάσεις και οντότητες εσωτερικές και εξωτερικές.
Ο Δρόμος για τις σωστές ανθρώπινες σχέσεις και η Έξοδος από τον κύκλο της αυταπάτης και της διαμάχης Η εποχή μας, όντας ανοικτή σε προβλήματα και κρίσεις, βρίσκεται σε αναζήτηση ιδεών και λύσεων τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό πλαίσιο. Ένας ανοικτός και διάχυτος προβληματισμός - άλλοτε περιστασιακά με συγκυριακότητα και άλλοτε με ουσιαστικά στοχευμένη αναζήτηση και σχέση με ομάδες προβληματισμού και εναλλακτικής κοσμοθεώρησης – βρίσκεται σε εξέλιξη ως γόνιμη τάση αλλαγής της καθημερινότητας. Σε αυτόν τον διάχυτο προβληματισμό αναγνωρίζονται καθηλώσεις και αγκυλώσεις ενώ συχνά αναζητούνται ως λύσεις η οπισθοδρόμηση και η σύγκρουση.
Αυτή η ενέργεια (της ψυχής) δεν κατέρχεται μέσα στην ατομική ζωή με κανένα άλλο τρόπο παρά με πλήρη κατοχή. Έρχεται στον ταπεινό και τον απλό. Έρχεται σε όποιον εξαλείφει αυτό που είναι ξένο και υπεροπτικό. Έρχεται σαν ηρεμία και μεγαλοπρέπεια. Όταν δούμε αυτούς στους οποίους κατοικεί γνωρίζουμε νέους βαθμούς μεγαλοσύνης. Από εκείνη την έμπνευση ο άνθρωπος επιστρέφει με ένα αλλαγμένο τόνο. Δε μιλά με τους ανθρώπους αποβλέποντάς την άποψή τους. Τους δοκιμάζει. Απαιτεί από μας να είμαστε λιτοί και ειλικρινείς.
Αναμφισβήτητα, όταν εξετάζουμε την πλειονότητα των ανθρώπων, είναι δυνατό να αμφιβάλλουμε για την πραγματικότητα της ηθικής ιδέας. Τα παραδείγματα που βλέπουμε καθημερινά επιτρέπουν στον πεσιμιστή να αναρωτηθεί αν το χάσμα ανάμεσα στο ζώο και τον άνθρωπο είναι τόσο βαθύ όσο νομίζουμε. Η απάντηση είναι ότι βρισκόμαστε ακόμη στην αυγή της ανθρώπινης ανάπτυξης και ότι εαν μόνο ένας άνθρωπος στο εκατομμύριο ήταν προικισμένος με συνείδηση, αυτό θα αρκούσε να αποδείξει ότι εμφανίστηκε ένας νέος βαθμός ελευθερίας. Πολλά σημαντικά βήματα στην ιστορία της εξέλιξης ξεκίνησαν σαν μια μετάλλαξη που επηρέασε έναν πολύ μικρό αριθμό ατόμων, ίσως μόνο ένα.
Το πνευματικό πρόβλημα του σύγχρονου ανθρώπου ανήκει σε εκείνα τα θέματα που είναι τόσο δεμένα με το παρόν ώστε δεν μπορούμε να τα αξιολογήσουμε απόλυτα. Ο σύγχρονος άνθρωπος είναι μια πρόσφατη μορφή ανθρώπου το σύγχρονο πρόβλημα είναι ένα θέμα που μόλις τέθηκε και η λύση του βρίσκεται στο μέλλον.
Μιλώντας, λοιπόν, για το πρόβλημα του σύγχρονου ανθρώπου το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να τοποθετήσουμε το ζήτημα-και ίσως να το τοποθετούσαμε διαφορετικά αν είχαμε κάποια αμυδρή ιδέα της πιθανής απάντησης. Επιπλέον, το θέμα είναι μάλλον αόριστο όμως η αλήθεια είναι πώς πρόκειται για κάτι τόσο οικουμενικό ώστε υπερβαίνει τη σύλληψη ενός απομονωμένου ατόμου.
Από τα πρώτα νεανικά μου χρόνια, βασικός μου αγώνας και πηγή κάθε μου χαράς και κάθε μου λύπης, στάθηκε η αδιάκοπη και ανελέητη μάχη που γινόταν μέσα μου ανάμεσα στη σάρκα και στο πνεύμα. Μέσα μου υπάρχουν οι πιο αρχαίες, προανθρώπινες, σκοτεινές και φωτεινές δυνάμεις, και το πνεύμα μου είναι το πεδίο όπου συγκρούονταν και μάχονταν οι δύο αυτές στρατιές.
Ένιωθα πως, αν μια μονάχα από τις δύο νικούσε και εξολόθρευε την άλλη, θα ήμουν χαμένος-γιατί αγαπούσα το σώμα μου και δεν ήθελα να αφανιστεί, αλλά αγαπούσα και την ψυχή μου και δεν ήθελα να χαθεί.
Εφαρμογές για τη διάγνωση και τη θεραπεία Εξετάζοντας πιο βαθιά το θέμα από ιατρικής και ψυχολογικής άποψης, θα πρέπει να αναγνωρίσουμε το γεγονός ότι, ενώ οι διαταραχές που συνοδεύουν τις διάφορες φάσεις της Αυτοτελείωσης, πιθανόν εσωτερικά να φαίνονται όμοιες ή κάποιες φορές ταυτόσημες με εκείνες που παρουσιάζονται στους μέσους ασθενείς, ωστόσο οι αιτίες και η σημασία των διαταραχών είναι διαφορετικές άρα και η θεραπείας τους θα πρέπει να είναι διαφορετική.Με άλλα λόγια η υφιστάμενη κατάσταση στις δύο ομάδες είναι όχι μόνο διαφορετική αλλά κατά κάποιο τρόπο και αντίθετη.
Αντιδράσεις για την πνευματική αφύπνιση & Φάσεις της πορείας της μεταλλαγής 1. Αντιδράσεις για την πνευματική αφύπνιση Οι αντιδράσεις που συνοδεύουν τη φάση αυτή είναι πολλές και συχνά λαμβάνουν χώρα σε σύντομο διάστημα μετά την αφύπνιση. Όπως προαναφέρθηκε, μία αρμονική εσωτερική αφύπνιση χαρακτηρίζεται από μία ευχαρίστηση και μία διανοητική λάμψη, η οποία συνεπάγεται μία επίγνωση της σημασίας και του σκοπού της ζωής, διαλύει πολλές αμφιβολίες, βοηθά στην επίλυση πολλών προβλημάτων και δημιουργεί ένα συναίσθημα ασφάλειας.
Κρίσεις που προηγούνται της πνευματικής αφύπνισης & Κρίσεις που προέρχονται από την πνευματική αφύπνιση.
1.Κρίσεις που προηγούνται της πνευματικής αφύπνισης
Για τη μεγαλύτερη κατανόηση της ιδιάζουσας εμπειρίας που πολύ συχνά προηγείται της αφύπνισης, κρίνεται απαραίτητη η παράθεση μερικών ψυχολογικών χαρακτηριστικών του «κοινού» ανθρώπινου όντος. Σχετικά με αυτό μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι «αφήνει τον εαυτό του να ζει» περισσότερο, παρά το ότι ζει. Αποδέχεται τη ζωή όπως είναι χωρίς να στενοχωριέται για τα προβλήματα, τη σημασία και την αξία ή το σκοπό τους.
Η μελέτη των ψυχοπαθολογικών βάσεων της ανθρώπινης φύσης έχει δώσει μεγάλο αριθμό παρατηρήσεων, θεωριών και μεθόδων για τη διάγνωση και θεραπεία των ψυχολογικών ανωμαλιών. Έχει δημιουργήσει την ευρέως διαδεδομένη ψυχαναλυτική κίνηση και τις άλλες μορφές της δυναμικής ψυχολογίας, οι οποίες έχουν αυξήσει κατά πλάτος και βάθος σε μεγάλο βαθμό τις γνώσεις μας για την ανθρώπινη ψυχή. Η παθολογική αυτή εξέταση ωστόσο, εκτός των πλεονεκτημάτων της, παρουσιάζει και μία αδυναμία η οποία αναφέρεται τόσο στην υπερβολική έμφαση των νοσηρών εκδηλώσεων και κατώτερων φάσεων της ανθρώπινης φύσης όσο και στην προερχόμενη από αυτή γενική εφαρμογή των πορισμάτων της ψυχοπαθολογίας επί της ψυχολογίας του ομαλού ανθρώπινου όντος.
1. Η Αναγνώριση της Πραγματικής Θέσης μας στον Κόσμο.
Φωτό: wikipedia
Αυτό μπορεί να επιτευχθεί εύκολα μέσω μιας άσκησης σκεπτικού διαλογισμού. Ας υποτάξουμε τις συγκινήσεις μας, ας «δημιουργήσουμε σιωπή» στον εαυτό μας τουλάχιστον μέχρις ορισμένου σημείου. Τότε ας αφεθεί η έννοια του αορίστου μεγαλείου του κόσμου να μας επηρεάσειֺ ας αφήσουμε τον εαυτό μας να κατανοήσει ότι είναι ένα πάρα πολύ μικρό τμήμα αυτού, παρόμοιο με μυριάδες άλλων τμημάτωνֺ ας κατανοήσουμε ότι είμαστε ένας από τους εκατομμύρια κατοίκους μιας μικρής σφαίρας, ένας αστέρας από έναν πλανήτη, ο οποίος είναι επίσης ένας από τους δισεκατομμύρια ήλιους οι οποίοι σχηματίζουν ένα γαλαξία, και ότι οι γαλαξίες είναι αμέτρητοι. Ένας τέτοιος διαλογισμός παράγει μερικές φορές ή ενίοτε και μία φορά, μια εσωτερική μεταβολή, η οποία μπορεί να αποκληθεί μια εσωτερική «Κοπερνίκειος Επανάσταση». Δεν ζούμε πλέον ούτε δρούμε σαν να βρισκόμαστε στο κέντρο του κόσμου: οι πραγματικές αναλογίες και σχέσεις μεταξύ αυτού και του εαυτού μας έχουν αποκατασταθεί.
Το παρόν άρθρο αποτελεί συνέχεια του άρθρου: «Τα Βασικά Γεγονότα & οι Νόμοι της Ψυχολογικής Ζωής». Ως το σημείο αυτό στη συζήτησή μας και όσον αφορά στο ζήτημα της αγωγής της Βούλησης, εκλαμβάνουμε το άτομο ως μεμονωμένη μονάδα και τη βούλησή του ως όργανο προσωπικής εκμετάλλευσης. Στην πραγματικότητα όμως το μεμονωμένο άτομο είναι αφενός μεν αποδέκτης της συνεχούς αλληλεπίδρασης της οικογένειάς του αφετέρου δε διατηρεί πολλές και αντίθετες σχέσεις τόσο με τους συνανθρώπους του όσο και με το συνολικό κόσμο. Επομένως, αντιμετωπίζουμε δυο προβλήματα μεγάλης πρακτικής σημασίας, τα οποία αφορούν σε: --Τη σχέση της βούλησής μας με τη βούληση των άλλων. --Τη σχέση της βούλησή μας με την παγκόσμια Βούληση.
Τα στοιχεία τα οποία συνθέτουν την εσωτερική μας ύπαρξη μπορούν γενικώς να ταξινομηθούν σε: (1) ορμή (2) συναίσθημα (3) γνώση. Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει όλα τα βασικά κίνητρα, τάσεις και επιθυμίες. Η δεύτερη σε συναισθηματικές καταστάσεις παντός είδους και η τρίτη περιλαμβάνει τα αισθήματα της όρασης, της ακοής κλπ και όλες τις πνευματικές εικόνες, γνώμες, έννοιες και ιδέες. Οι δυνάμεις αυτές εν τούτοις δεν πρέπει να θεωρούνται ως αδρανείς, στατικές και σταθερές, αλλά ως ζωντανές δυνάμεις σε διαρκή δραστηριότητα και μετασχηματισμό, η δυναμική των οποίων ρυθμίζεται από νόμους οι οποίοι είναι τόσο οριστικοί, όσο και εκείνοι που ρυθμίζουν φυσικές ενέργειες.
Η καθημερινή ζωή, με τις υποχρεώσεις και τις απασχολήσεις της, παρουσιάζει άπειρες ευκαιρίες για την ανάπτυξη της βούλησης.Πολλές από τις δραστηριότητές μας μπορούν να βοηθήσουν σε αυτή την κατεύθυνση γιατί μέσω των σκοπών μας, των εσωτερικών μας στάσεων και του τρόπου με τον οποίο διεκπεραιώνουμε αυτές, αποτελούν αποτελεσματικές ασκήσεις της βούλησης. Για παράδειγμα, το απλό γεγονός της πρωινής έγερσης σε συγκεκριμένο χρόνο, είναι δυνατόν να αποτελέσει τέτοιου είδους άσκηση, αν για το σκοπό αυτό σηκωνόμαστε δέκα ή δεκαπέντε λεπτά νωρίτερα του κανονικού. Επίσης, το να ντυνόμαστε το πρωί, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τέτοια ευκαιρία, εάν εκτελούμε τις διάφορες απαραίτητες κινήσεις με προσοχή και ακρίβεια, γρήγορα και όχι βεβιασμένα.
Πολλοί επιθυμούν να κατέχουν μια Ισχυρή Βούληση, αλλά λίγοι έχουν την αποφασιστικότητα να την αποκτήσουν. Πολλοί, συνειδητά ή ασυνείδητα εμποδίζονται από τις προσπάθειες και την καρτερικότητα που απαιτεί. Αλλά αυτό δύσκολα μπορεί να δικαιολογηθεί. Όσοι πράγματι επιθυμούν την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας ή ενός μουσικού οργάνου, είναι διατεθειμένοι να αφοσιώσουν όλο τον απαιτούμενο χρόνο, την ενέργεια και τη δαπάνη που απαιτεί η μελέτη αυτών.
Γιατί λοιπόν να μην γίνεται το ίδιο και για την ανάπτυξη της βούλησης;Είναι παράλογο να αναμένει κανείς την ισχυροποίηση της βούλησης δίχως καρτερικότητα και προσπάθειες, οι οποίες απαιτούνται για την ανάπτυξη οποιασδήποτε άλλης ικανότητας, σωματικής ή πνευματικής.
Το αγεφύρωτο χάσμα, το οποίο υπάρχει μεταξύ των εξωτερικών και των εσωτερικών δυνάμεων του σύγχρονου ανθρώπου αποτελεί τη σπουδαιότερη και την πλέον πρωτοφανή αιτία των ατομικών και των κοινωνικών κακών, τα οποία παρεμποδίζουν την πρόοδο και απειλούν το μέλλον του πολιτισμού μας. Ο σημερινός άνθρωπος έχει πληρώσει ακριβά μέσω των εξωτερικών δυνάμεων και των προόδων που έχει σημειώσει.ֺΗ ζωή του είναι πλουσιότερη, πληρέστερη και εντονότερη. Είναι ταυτοχρόνως περισσότερο περίπλοκη και εξαντλητική. Αυξάνονται με γοργό ρυθμό αφενός μεν οι πολυάριθμες απολαύσεις της ζωής, αφετέρου δε η πολυσύνθετη οικονομική και κοινωνική μηχανή στην οποία έχει περιπλακεί. Επιβάλλονται διαρκώς αυξανόμενες και περισσότερες επίμονες απαιτήσεις που αφορούν στη νευρική ενέργεια του ανθρώπου, στις πνευματικές του δυνάμεις, στα συναισθήματά του και στη βούλησή του.
Στην νέα εποχή ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα που καλείται να αντιμετωπίσει ο άνθρωπος πρωταρχικά στο επίπεδο της συνείδησης ως βαθιά εμπειρία είναι το ζήτημα του χρόνου.
Μέχρι τώρα έχει αναπτύξει πάρα πολλές παραλλαγές προσέγγισης απέναντι στον χρόνο, απέναντι στην διάρκεια, είτε μιλάμε για την μικρή διάρκεια είτε μιλάμε για την αιωνιότητα.
Ο άνθρωπος πρέπει να αλλάξει την στάση του απέναντι στις δύο αυτές παραστάσεις του χρόνου με έναν ουσιαστικό τρόπο γιατί ακριβώς αυτές οι παραστάσεις του χρόνου στην ουσία τον πυροδοτούν σε μια στάση και στρατηγική μέσα στον χώρο.
Καταρχήν, οφείλουμε να διαχωρίσουμε τον όρο πραγματισμός από τον όρο ρεαλισμός. Ο πραγματισμός έχει την καταγωγή του στον Γουΐλιαμ Τζέιμς και κατ’ ουσίαν αποτελεί μια πιο φιλική, συγκαταβατική και γόνιμη έκφραση του ωφελιμισμού. Στο πλαίσιο λοιπόν του πραγματισμού προτιθέμαστε να κρίνουμε την νέα ηγεσία των παγκόσμιων εξελίξεων εκ μέρους των ΗΠΑ από τον Μπαράκ Χουσέϊν Ομπάμα. Ο πραγματισμός συγκεφαλαιώνει λοιπόν και ηθικά κριτήρια σε αντίθεση με τον ρεαλισμό που αποηθικοποιεί την προσέγγιση μας και που την θέτει υπό τους όρους στρατηγικής ισχύος.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο του ανθρώπου στο να εκφράσει την ελευθερία βρίσκεται στο γεγονός ότι έχει προκαταλάβει το πεδίο της ταύτισής του με μια υποκατάσταση, με μια ειδωλοποίηση. Έτσι, ο άνθρωπος δεν μπορεί να λειτουργήσει ως αυθεντική οντότητα. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το να δούμε το πώς και γιατί έγινε αυτή η υποκατάσταση.
Το μεγαλύτερο ανθρωπολογικό και ψυχολογικό μας πρόβλημα βρίσκεται στο ότι η συνείδησή μας είναι έτοιμη να ενεργήσει με ρηγματικότητα. Παρά τις ηθικές μας παρακαταθήκες, έλξεις, συνάφειες και σχέσεις, παρά τον ηθικό μας προσανατολισμό και τα ηθικά μας πρότυπα, ρέπουμε εύκολα στην χωριστικότητα, επιθετικότητα και πρακτικές που παραπέμπουν στον εξιλαστήριο ή εκδικητικό φθόνο, αποκλείοντας έτσι την ηθική ολοκλήρωση της αλληλεγγύης. Αυτό είναι το μεγαλύτερό μας πρόβλημα.
