|
Απ’ την αρχή λοιπόν το θέμα της εκπαίδευσης είναι, πώς θα μεγιστοποιηθεί η ωφέλεια και η Εξέλιξη απ’ το Γεγονός της Ύπαρξης του Παρατηρητή, με την διαμόρφωση τελειότερου μηχανισμού αντίληψης, διεισδυτικότερων αισθήσεων, καλύτερης οργάνωσης του ενδιάμεσου της γνώσης - αυτό είναι και το κύριο θέμα της πειραματικής μεθόδου στην Επιστημονική έρευνα – και τελικά απόκτησης γνώσης σαν μια πράξη Σύνθεσης ανάμεσα στον Παρατηρητή, το πεδίο παρατήρησης και την πράξη γνώσης.
Μια εξελισσόμενη δηλαδή σύνθεση ανάμεσα σ’ αυτό που κάπως ανεύθυνα νοηματοδοτούμε σαν υποκειμενικό και αντικειμενικό, σαν Παρατηρητή και αντικείμενο Γνώσης που’ ρχονται σε μια διαλεκτική αποκαλυπτική μέθεξη.
Τελικά σκοπός της Εκπαίδευσης είναι να μας διδάξει το χειρισμό και την Ελευθερία από τις εσωτερικές ενέργειες και δυνάμεις του ανθρώπου, της ψυχολογικής, της κοινωνικής και της οικολογικής οργάνωσης και τέλος της ίδιας της οργανωμένης υλικής υπόστασης.
Μέσα από τα αισθητήρια το αντικειμενικό μεταφέρεται στο υποκειμενικό, όπως σωστά σημειώνει ο Ουλιάνωφ στα «Φιλοσοφικά τετράδια» αντικρούοντας αναπάντεχα αυτό που θα περίμεναν να ακούσουν πολλοί σημερινοί δογματικοί Λενιστές. Λέει λοιπόν «ελευθερία = υποκειμενικότητα, («ή») σκοπός, συνείδηση, τάση» ή αλλού «η υποκειμενικότητα είναι η τάση στο να εξαφανίσει τον χωρισμό της ιδέας με το αντικείμενο (του παρατηρητή με το παρατηρούμενο»).
Εδώ έχουμε μια βασική δήλωση για τον σκοπό της εκπαίδευσης: την Ελευθερία σαν μη χωριστικότητα, ή σαν ενότητα και ζωντανή Σύνθεση διαμέσου της υποκειμενικότητας σ’ όλες τις διαστάσεις του υπαρκτού.
Πρακτικά αυτός ο σκοπός σημαίνει αυτό που ο Χέγκελ στην Επιστήμη της Λογικής λέει σαν «προσήλωση σε μια διαλεκτική αφαιρετική στόχαση όπου τα συμφέροντα και τα πάθη, και ο κάθε λογής ανταγωνισμός, που κινούσαν μέχρι τότε τους λαούς και τους ανθρώπους, σιγούν και παύουν να υπάρχουν» κι έτσι η Εξέλιξη μεταφέρεται σε νέα διάσταση, ανθρώπινη και οντολογική.
Σε μαζική κλίμακα σημαίνει πως αντί της αγοραίας θρησκείας και ιδεολογίας πρέπει να παίρνουμε όλα τα είδη των αφηρημένων αληθειών, σ’ αυτό συμφωνούν και ο Χέγκελ και ο Ουλιάνωφ.
Αναφερθήκαμε σ’ αυτούς τους στόχους άμεσα για να δείξουμε πόσο η εκπαίδευση απομακρύνθηκε από αυτούς και τώρα έγινε το μαγικό ραβδί της Κίρκης, η παχύδερμη αλλοτριωτική ενσωμάτωσή μας, από την Κίνα, ως το Ιράν και την Χιλή και τις ΗΠΑ, όπου υπάρχουν άνθρωποι, όπου υπάρχουν μιμητές που ζητιανεύουν τον Εαυτό τους στο περιβάλλον, νάρκισσοι ριζοσπαστικής ή άλλης αποχαύνωσης, του κομφορμιστή ή του «ρεαλιστικού» πολιτικού.
Έτσι θα γίνει φανερό πως η αληθινή εκπαίδευση οφείλει να αντιστρατεύεται όλους όσους μας ξεμακραίνουν από την Ιθάκη, την απειροσύνη της εξέλιξής μας, όλους όσους σαν τον Χίτλερ θέλουν να μας κάνουν πολεμοχαρείς τερμίτες με τυφλωμένη και δουλωμένη την θέλησή μας στην δύναμη του κατεστημένου και την βία των αρχηγών, ή σαν τον Μουσολίνι, τον Χιντέκι Τόγιο και όλους όσους θέλουν να μας κάνουν δουλικά μεγάφωνά τους.
Καθετί που μας κάνει τυφλούς απέναντι στην αλήθεια και το ψέμα, σε Ελευθερία και δουλεία, σε γνώση και προκατάληψη, σε διαλεκτική και δόγμα, σε εξέλιξη και ενέλιξη δεν είναι ταιριαστό στην ανάγκη μας.
Όλους όσους θέλουν να’ μαστε τυφλά ενεργούμενα δικά τους και της αλλοτρίωσής μας, κάθε τι που επιδιώκει να μας κάνει τυφλούς στην υποκειμενική διάσταση της ελευθερίας και της εξέλιξης, στην αποκαλυπτική παρουσία του Ανθρώπου Παρατηρητή που δεν ζητιανεύει τον Εαυτό του στην τάξη του περιβάλλοντος αλλά στην φύση της Ελευθερίας και της Ενότητας του Είναι που ανακλάται στην δύναμη του ζωντανού γίγνεσθαι, θα πρέπει να τους απαξιώσουμε.
Χρειάζεται δηλαδή μια νέα εκπαίδευση που να μην στηρίζεται στον μιμητή, αλλά στον Ελεύθερο Παρατηρητή κι έτσι να αναπτύσσει μια νέα εξελικτική συμμετοχή σ’ όλες τις διαστάσεις ευεργετικής οργάνωσης του ανθρώπινου, κοινωνικού και οικολογικού δυναμικού. Ιστορικά αντίθετα με αυτούς τους στόχους, ο μόνος επιδιωκόμενος σκοπός, όπως θα’ χουμε την ευκαιρία να δούμε «ήταν η αυστηρή προσαρμογή του ατόμου στην κοινωνία» όπως σημειώνει ο Ρότζερ Γκάλ.
Παίρνοντας υπ’ όψη πως, ένας άνθρωπος εκπαιδευμένος είναι σε κατάσταση τυφλής ενσωμάτωσης, είτε μιλώντας για την πρωτόγονη κοινωνία, είτε για την σημερινή, έτσι μπορούμε να πούμε πως ο Γκάλ, γράφοντας πως «κατά την διάρκεια της παιδικής του ηλικίας το άτομο είναι πιο ελεύθερο», έχει δίκιο.
Εδώ έχουμε να κάνουμε με την αγριότητα του Πολιτισμού και της Εκπαίδευσης που στιγμάτισαν ο Καρλάϋλ και ο Ρουσσώ ως ικανή να κατασπαράξει εμάς και την Ελευθερία μας. Είναι ακριβώς «τόσο δύσκολο να πούμε, ακόμα και στην αρχή, τι οφείλεται πραγματικά στην ανθρώπινη φύση και τι υπαγορεύεται απ’ την κοινωνική τάξη», όσο δύσκολο είναι να νικήσουμε τον Εκπαιδευτικό Ολοκληρωτισμό και αυταρχισμό ή σύμφωνα με τον Γκούτμαν την υποχρεωτική δυσεκπαίδευση.
Στην πρωτόγονη κοινωνία η εκπαίδευση είναι μόνο τελετουργική στον στόχο της και δοσμένη μέσα από τελετουργία, όπως συνέβαινε με τις τελετές μυήσεων που επηρεάζουν λίγο την ληθαργική συγκινησιακότητα του ανθρώπου.
Το έθιμο της «μύησης» σήμερα έχει σαν κυριότερο κατάλοιπό του την στρατιωτική οργάνωση και χρησιμοποιείται κύρια στην στρατιωτική εκπαίδευση και στις μιλιταριστικές κοινωνίες όπως τη ναζιστική, τη φασιστική και τη σταυροφορική, είτε αφορά θρησκευτική εξουσία, είτε μισθοφόρους συμφερόντων και εξουσιών.
Η τελετουργική διάσταση μύησης είναι κύρια βασισμένη στην επίδειξη φυσικής δύναμης δοσμένης με οργανωμένη συλλογικά αυθεντία. Αυτή η όψη είναι το συμπληρωματικό της ταξικής δομής της κοινωνίας, είτε μιλάμε για τάξεις όπως στην καπιταλιστική κοινωνία, είτε για την όποια Νομενκλατούρα του παρελθόντος σοβιετιστικού και του όποιου μέλλοντος που προβάλλεται με παρελάσεις, πρωτόκολλα, βραβεία και μαυσωλεία. Η αυθεντία είναι τελετουργική με ιδεολογικό επίχρισμα.
«Το άτομο συμμορφώνεται αυστηρά στον τύπο ζωής και κοινωνικής συμπεριφοράς ( της οργάνωσης ) στην οποία γεννήθηκε: Η υπεκφυγή είναι αδιανόητη. Η παιδεία αποτελεί, τότε, ένα είδος τέλειας ευθυγράμμισης, με ποικίλες, χωρίς αμφιβολία, αλλά πάντα κατάλληλες να υποδουλώσουν το παιδί-άνθρωπο στο περιβάλλον που ζει, μορφές».
Στο στάδιο αυτό μέχρι και σήμερα το νέφος του κοινωνιομορφισμού βασιλεύει στην εκπαίδευση. Η Εκπαίδευση σήμερα είναι μια πρωτόγονη κοινωνιολογική κι όχι ανθρωπολογική μύηση.
Διαβάστε επίσης:
-Βασικά ιστορικά σημεία της εκπαίδευσης
-Προσπάθειες απελευθέρωσης της εκπαίδευσης
Γιάννης Ζήσης, συγγραφέας
Φωτό:Wikimedia
16 Σεπτεμβρίου 2008
|
