|
Η σχέση της επικράτειας με την ανθρώπινη ιδιότητα δεσπόζει σε όλο αυτό τον προβληματισμό και οφείλει να τεθεί και πάλι και έτσι να απαντήσει στην λογική της ιθαγένειας και της μετανάστευσης και στα προβλήματα που αυτή θίγει. Αυτό αποτελεί επιτακτική ανάγκη σε μια εποχή γενίκευσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων αλλά και γενικευμένης επισφάλειας με τους τοπικούς και παγκοσμιοποιημένους παράγοντες διακινδύνευσης της ισχύος τους και της εφαρμογής τους.
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το κράτος - αν το δούμε εξελικτικά - οφείλει να τείνει στον πλήρη εξανθρωπισμό και εκδημοκρατισμό. Ο πλήρης όμως εξανθρωπισμός και εκδημοκρατισμός του κράτους - που είναι τόσο μια εσωτερική και μια διεθνοποιημένη υπόθεση - μας φέρνει ευθέος μπροστά στον προβληματισμό της υπέρβασης του ταξικού, του εδαφικού αλλά και του πολιτισμικού του ορίου. Στον προβληματισμό αυτό υπεισέρχεται τόσο η ρύθμιση της ιδιοκτησίας, όσο και της οικονομικής εταιρικότητας και κλίμακας.
Έτσι βλέπουμε ότι ξανατίθενται μπροστά μας ο προβληματισμός για τα όρια της συλλογικής συγκρότησης και για τους όρους αυτής. Το γεγονός ότι ξανατίθενται τα ζητήματα αυτά δεν παραπέμπει σε αποτυχημένες ιστορικά απόπειρες επίλυσής τους αλλά απαιτεί νέες λύσεις στο εδαφικό, διαφορετικές από αυτές της εξωτερικής επέμβασης αλλά και του εσωτερικού ολοκληρωτισμού στην επικράτεια όπως πχ έβλεπε το κράτος ο Καρλ Σμίτ (Carl Schmitt, 1888 – 1985).
Αντίστοιχα επίσης παραπέμπει σε ζητήματα αναθεώρησης της προσέγγισης των ταξικών πολιτικών και σχέσεων και βέβαια τις παραπέμπει σε μια θεμελιώδη αλλαγή των σχέσεων των πολιτισμικών συλλογικοτήτων και των θεσμικών αρμοδιοτήτων τους καθώς τίθενται ζητήματα θρησκείας εθνότητας κλπ όπου το κράτος πρέπει να τείνει πλέον, να αποστασιοποιηθεί όλο και περισσότερο από τα πολιτισμικά στοιχεία χωρίς να τα απαξιώνει καθώς οποιαδήποτε μονομέρεια ή προτίμηση του κράτους τοπική ή περιφερειακή και οικουμενική θα το καθιστά όλο και πιο πολύ παράγοντα ολοκληρωτισμού.
Με άλλα λόγια, ένας βασικός παράγοντας για την υπέρβαση αυτών των ορίων είναι η ρυθμιστική αποτελεσματική αποσύνδεση του κράτους:
1. από τις τάξεις και την οικονομική εταιρικότητα,
2. από τον απόλυτο εδαφικό προσδιορισμό και χαρακτήρα του - υπό την έννοια όχι μιας ασάφειας ή γκρίζων συνοριακών ζωνών που θα μπορούσαν να πολώσουν συγκρουσιακά τα κράτη αλλά υπό την έννοια μιας διαφορετικής διαχείρισης και λογικής των συνόρων τόσο ως προς το εσωτερικό όσο και προς τις διεθνείς σχέσεις - και τέλος,
3. σε σχέση με τα πολιτισμικά προσδιοριστικά στοιχεία των ατόμων, των ομάδων και των συλλογικοτήτων.
Την αναγκαιότητα για ένα νέο ανάλογο προσανατολισμό του κράτους θα την συναντήσουμε στην συνέχεια προσδιορίζοντας τα σημεία θεσμικής και ιστορικής διακινδύνευσης του κράτους στο παρόν και στο μέλλον.
Αναστοχασμός των εξωτερικοτήτων που στρεβλώνουν το κράτος
Η συνέπεια του κράτους, η αξία του θα λέγαμε, εξαρτάται από το κατά πόσο οι πολίτες και οι πολιτικοί κινούνται στην γραμμή υπέρβασης του ηθικού και του λογικού κινδύνου στην σχέση τους με την εξουσία και την κατάχρηση της ελευθερίας.
Εδώ αξίζει να θυμηθούμε την θεμελιώδη σύλληψη που αποδίδεται στον Αδαμάντιο Κοραή ότι η ελευθερία χωρίς δικαιοσύνη είναι ληστεία.[2] Αυτό ισχύει ιδιαίτερα και για το κράτος και για την οικονομία, την οικονομική δραστηριότητα και όλο το θεσμικό πλαίσιο τόσο το εσωτερικό τους όσο και το πλαίσιο διασύνδεσης κράτους και οικονομίας.
Σε κατοπτρική προσέγγιση με τους σκοπούς, μπορούμε να δούμε ακριβώς την διακινδυνευτική δυναμική και την αλλοτρίωση του κράτους ως προερχόμενη
1. από την ανορθολογικότητα που μπορεί να εκφράζεται στην καταχρηστικότητα των νόμων και στα πρότυπα, τα μοντέλα οργάνωσης.
2. από τον αποξενωτικό χαρακτήρα που εκφράζεται ως γραφειοκρατική, τεχνοκρατική, πολιτική αποξένωση - που αντικατοπτρίζει σε τελική ανάλυση τα ανθρωπολογικά ζητήματα της κοινωνίας και των ανθρώπινων σχέσεων και τέλος,
3. ως στρεβλή ιδιοποίηση και οικειοποίηση του κράτους που αναδεικνύει το πρόβλημα των πελατειακών σχέσεων, αναδεικνύει την ιδιοκτησιακή αντίληψη ή την εκτροπή του κράτους μέσα από τον ανθρώπινο παράγοντα.
Όλες βέβαια αυτές οι στρεβλώσεις αντανακλούν εσφαλμένες τοποθετήσεις του ανθρώπινου παράγοντα στο πολιτικό πεδίο και δεν μπορούμε να θεωρούμε τους θεσμούς ερήμην του ανθρώπινου παράγοντα ή της ανθρωπολογικής εξέλιξης.
Γενικότερα θα μπορούσαμε να πούμε ότι αναδεικνύονται και έχουν κυριαρχήσει, ιστορικά σημεία εκτροπής και στρέβλωσης του κράτους, τα οποία αντανακλούν την δυναμική των εξωτερικοτήτων [3] απέναντι στο κράτος ως θεσμό.
Οι εξωτερικότητες [4] είναι ο ισχυρός παράγοντας και πρέπει να τις αναθεωρήσουμε και να τις αναστοχαστούμε όχι μόνο απέναντι στο κράτος αλλά και απέναντι στην οικονομία, την κοινωνία και το περιβάλλον εν γένει.
Τέλος ερχόμαστε πρωταρχικά στο πεδίο της ερμηνείας όπου πχ το κράτος προσεγγίζεται ως ιδιοκτησία από την κυριαρχία και όχι από την ελευθερία του ανθρώπου, από την κυριαρχία του ανθρώπινου παράγοντα.
Κατ’ ουσίαν όλο το θεσμικό γίγνεσθαι αντανακλά τις πλάνες και τις αυταπάτες ή τα βήματα γνώσης και αλήθειας που πάντα λειτουργεί προοδευτικά. Και στο κράτος αναδεικνύεται αυτή η κρίσιμη διαλεκτική στη σχέση της συνείδησης με την αντικειμενική όψη του κόσμου, όπου η συνείδηση είναι ο ισχυρός παράγοντας έστω και αν τοποθετείται ευμετάβολα μπροστά σε μια ισχυρή και ανελαστική στον χρόνο μορφή όπως είναι μια θεμελιώδης θεσμική μορφή και εν προκειμένω η μορφή του κράτους.
Διαβάστε επίσης:
-Ολιστική Θεώρηση του Κράτους - Α' Μέρος,
-Ολιστική Θεώρηση του Κράτους - Β' Μέρος
___________________________
Αναφορές:
[1] Ζήση Γιάννη, 2009, ΤΟ ΑΟΡΑΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΟΡΑΤΟ ΧΕΡΙ,
Ευτροφισμός εξουσίας και ελευθερία, Σόλων, 28 Αυγούστου 2009
[2] Κοραή Αδαμάντιος, «Επιστολή προς τον Οδυσσέα Ανδρούτσο, 17 Ιουνίου 1824. Αλληλογραφία, Ε΄. Όμιλος Μελέτης του Ελληνικού Διαφωτισμού, 1983. 140, 26-30 «Μόνη η δικαιοσύνη φέρει την ελευθερίαν, την δύναμιν και την ασφάλειαν· όπλα χωρίς δικαιοσύνην, γίνονται όπλα ληστών, ζώντων εις καθημερινόν κίνδυνον να στερηθώσι την δύναμιν από άλλους ληστάς, ή και να κολασθώσιν ως λησταί από νόμιμον εξουσίαν». http://www.snhell.gr/references/quotes/writer.asp?id=166
[3] Ζήση Γιάννη, ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ, ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΛΙΚΗ ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΕΩΝ
[3] Ιωάννης Ζήσης, Πράσινο Επιχειρείν, Παράρτημα, Κεφ. 3, ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε., 2003
|
