Η καλύτερη ίσως προσέγγιση στο πεδίο της ιστορίας, στο πεδίο του παρόντος και του μέλλοντος είναι μέσα από την αξιολόγηση της σχέσης μας με τις ιδέες και μέσα από την επίδραση που είχαν οι θεωρίες και οι ιδέες στην πράξη. Όπως έλεγε ο Κέυνς «και όταν ακόμα δεν το ξέρουμε και αγωνιζόμαστε, επαναστατούμε, πολεμάμε είμαστε φορείς κάποιων ιδεών που ίσως να ξεκίνησαν από ένα ακαδημαϊκό εργαστήριο σκέψης». Το αποδίδουμε αυτό θα λέγαμε σε μια ελεύθερη απόδοση. Μια τέτοια δυναμική των ιδεών υπάρχει όχι μόνο μέσα από τις πολιτικές ιδέες αλλά ευρύτερα απ’ όλες τις ιδέες. Η ιδέα του Εαυτού, η ιδέα της Ψυχής, η ιδέα της Ελευθερίας, η ιδέα του Λόγου ή της ίδιας της Λογικής, η θεωρία για κάθε μία από αυτές τις ιδέες είναι ένα τεράστιο ζήτημα επί χιλιετίες. Από τους πολιτισμούς των μεγάλων ποταμιών του κόσμου ως τον Αττικό ουρανό και ως την επικράτεια του Ρωμαϊκού νόμου, αυτές οι ιδέες έπαιζαν ένα καταλυτικό ρόλο και βρισκόντουσαν σε μια ζωντανή σχέση με την ζωή έστω και αν δεν ήταν άμεσα ορατές απ’ τον καθένα.
Ο άνθρωπος που ανέδειξε την... μη καταγωγή από τον Αδάμ και την Εύα, ο Κάρολος Δαρβίνος, γεννήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου, το 1809 στο Shrewsbury του Ηνωμένου Βασιλείου. Ένας αγνωστικιστής και όχι αθεϊστής επιστήμονας, όπως ήθελε να χαρακτηρίζει τον εαυτό του, που δεν δίστασε να ορίσει την Εκκλησία ως στρατηγική επιβίωσης μιας φυλής. Αν αναζητούμε την πρώτη -επιστημονικά τεκμηριωμένη- απενοχοποίηση των ανθρωπίνων ενστίκτων ο Δαρβίνος είναι σίγουρα αυτό που ψάχνουμε.
200 χρόνια από την γέννηση του Έχουν περάσει ακριβώς 200 χρόνια από την γέννηση του Τσαρλς Ντίκενς (γεννήθηκε τον Φεβρουάριο του 1812 στο Λάντπορτ του Πόρτσμουθ και πέθανε το 1870 στο Ρότσεστερ, πριν συμπληρώσει τα 60) και το έργο του μοιάζει περισσότερο επίκαιρο από ποτέ. Σε μια εποχή κατά τη διάρκεια της οποίας όχι μόνο η Ελλάδα, αλλά και ολόκληρη η Ευρώπη, μαζί με την Αμερική, αντιμετωπίζουν μια πρωτοφανή κρίση, με την ανεργία και τις απολύσεις να ανεβαίνουν στα ύψη και τα εισοδήματα των μεσαίων και των κατώτερων τάξεων να συρρικνώνονται με ασυγκράτητο ρυθμό, η ρημαγμένη από την οικονομική εξαθλίωση βικτωριανή Αγγλία, που κυριαρχεί σε όλο το μήκος της μυθιστορηματικής παραγωγής του Ντίκενς, επανακάμπτει εντυπωσιακά στο προσκήνιο, για να υπενθυμίσει μιαν ανυπόφορα βαριά κοινωνική συνθήκη.
«H Φύση έχει θέσει τους ανθρώπους υπό την κυριαρχία δύο ισχυρών αφεντάδων, του πόνου και της ευχαρίστησης. Μόνο από αυτούς εξαρτάται τι πρέπει να κάνουμε όπως επίσης αυτοί θα καθορίσουν το τι θα κάνουμε. Από τη μία πλευρά η σταθερά του σωστού και του λάθους, από την άλλη η αλυσίδα των αιτίων και των αποτελεσμάτων, είναι δεμένες στο θρόνο τους. Μας ορίζουν σε ό,τι κάνουμε, λέμε, σκεφτόμαστε…»
Το βάθεμα και το πλάτεμα της συνείδησης δημιουργεί εκείνο το αποτέλεσμα που οι πρωτόγονοι ονόμαζαν «μάνα». Είναι μια αυθόρμητη επίδραση στο ασυνείδητο των άλλων, ένα είδος ασυνείδητου κύρους, και τα αποτελέσματα του διαρκούν όσο δε διαταράσσεται σκόπιμα. Ο αγώνας για αυτογνωσία δεν αποφεύγει εντελώς την προοπτική της κοινωνικής βελτίωσης, επειδή εκεί βρίσκεται ένας παράγοντας που μολονότι είναι εντελώς παραμελημένος τον συναντάμε συνεχώς μπροστά μας. Είναι το ασυνείδητο πνεύμα των καιρών μας.
Όταν ο Σόλων στην προκλασική Αθήνα επιστρατεύθηκε από την πολιτική Ανάγκη να δώσει λύση στα διοικητικά, πολιτικά, κοινωνικά και κυρίως στα οικονομικά προβλήματα του Αστεως, δεν φαινόταν φως στο βάθος του τούνελ, όπως λέμε σήμερα το πολιτικό σκότος και το κοινωνικό χάος. Ζήτησε για να δεχτεί να φέρει τα πάνω - κάτω να του δοθεί εν λευκώ η εντολή για μεταρρυθμίσεις. Του δόθηκε χωρίς αγκομαχητά και πολλές ρητορείες γιατί και τα δύο είχαν περισσέψει.
Ο Κορνήλιος Καστοριάδης (1922 – 1997), φιλόσοφος, οικονομολόγος και ψυχαναλυτής, υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους διανοητές του 20ου αιώνα. Διευθυντής σπουδών στη Σχολή Ανώτερων Σπουδών Κοινωνικών Επιστημών του Παρισιού από το 1979, οι απόψεις του επηρέασαν τους επαναστατικούς κύκλους της εποχής εντός και εκτός γαλλικών συνόρων. Η αναγνώριση του ιδίου όμως άργησε να έρθει, καθώς χρησιμοποιούσε διάφορα ψευδώνυμα (Pierre Chaulieu, Paul Cardan, Marc Noiraud κ.α) από το 1945 εώς το 1970. Αυτό συνέβαινε επειδή ο Καστοριάδης ζούσε υπό το φόβο της απέλασης στην Ελλάδα μέχρι το 1970, οπότε και απέκτησε τη γαλλική υπηκοότητα. Το 1989 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και το 1993 επίτιμος διδάκτορας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (el.wikipedia.org).
Στις 8 Ιουνίου του 1809 πεθαίνει ο πολιτικός φιλόσοφος και συγγραφέας Τόμας Πέιν. Το κείμενό του, «Κοινή Λογική», επηρέασε την Αμερικανική Επανάσταση όσο κανένα άλλο και άνοιξε τον δρόμο για τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας. Ο Πέιν έλαβε ενεργό μέρος και στη Γαλλική Επανάσταση, αν και δεν ήξερε καθόλου γαλλικά. Τραγική ειρωνεία ήταν ότι πέθανε σαν απόβλητος στη Νέα Υόρκη και κηδεύτηκε στο αγρόκτημα που η πολιτεία του είχε δώσει ως φόρο τιμής για την προσφορά του στην Επανάσταση.
«Πρώτα πιστεύουν πώς άλλοι ξέρουν αυτό που δεν ξέρουν οι ίδιοι και μετά πώς αυτοί οι ίδιοι ξέρουν αυτό που αγνοούν. Κι όμως υπάρχει η ευκολοπιστία, η δυσανασχέτηση για το δισταγμό, το θράσος στις απαντήσεις, η επίδειξη των γνώσεων, η δειλία μπροστά στην αντίφαση, η συμφεροντολογία, η νωθρότητα στην προσωπική έρευνα, ο λεκτικός φετιχισμός, η παραμονή σε επί μέρους γνώσεις: αυτά και άλλα παρόμοια ήταν εκείνα που εμπόδισαν την ευτυχή συνένωση του ανθρώπινου νου με τη φύση των πραγμάτων συνδέοντας τον, αντ’ αυτής, με μάταιες έννοιες και αμεθόδευτα πειράματα.
Το παρόν βίντεο αφορά στη θεατρική παράσταση «Σοπενχάουερ Unleashed» του Θεοδόση Πελεγρίνη, όπου μπορείτε να παρακολουθήσετε τη ζωή, τη δράση και τις ιδέες του μεγάλου διανοητή του 19ου αιώνα Arthur Schopenhauer, στο θέατρο της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών. Για τον Σοπενχάουερ (ArthurSchopenhauer) Γιος ενός πλουσίου εμπόρου και μιας επιτυχημένης στην εποχή της συγγραφέως, ο γερμανός φιλόσοφος Αρθούρος Σοπενχάουερ (1788-1860), προοριζόταν από τον πατέρα του να ασχοληθεί με τις εμπορικές επιχειρήσεις του. Θέλοντας, ακριβώς, ο πατέρας του να τον προετοιμάσει καλύτερα για την είσοδό του στον κόσμο του εμπορίου, τον ώθησε να μάθει ξένες γλώσσες - στέλνοντάς τον προς τούτο στην Ολλανδία, την Ελβετία, την Αυστρία, την Αγγλία και την Γαλλία...
Είναι γνωστή η ουσιαστική οφειλή του Rawls στην καντιανή πρακτική φιλοσοφία. Στα περισσότερα έργα του υπαρχουν ρητές ή υπόρρητες αναφορές στα σχετικά κείμενα του Κant [2]. Έτσι, και στην εισαγωγή του εκτενούς δοκιμίου του. Το δίκαιο των λαών, που δημοσιεύτηκε στην πλήρη μορφή του το 1999, προτείνει να ακολουθήσουμε τον δρόμο του Kant, όπως τον σκιαγράφησε ο ίδιος στο Για την αιώνια ειρήνη και την ιδέα του περί μιας ομοσπονδίας των λαών νοούμενης ως foedus pacificum [3]. Και σε αρκετά σημεία κατά την ανάπτυξη της επιχειρηματολογίας του παραπέμπει σε συγκεκριμένες θέσεις του κλασικού καντιανού κειμένου που εμπνέει την προσπάθειά του να εφαρμόσει τις αρχές της φιλελεύθερης θεωρίας του στο διεθνές δίκαιο και την παγκόσμια πολιτική σκηνή. Ωστόσο, είναι πολύ φυσικό να υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στο ρωλσιανό εγχείρημα και το πρότυπό του.
To 1600 καίγεται στην πυρά ο «αιρετικός» Τζορντάνο Μπρούνo, ένας φιλόσοφος, κοσμολόγος και αποκρυφιστής που αρνείται να αποκηρύξει τη δική του θρησκεία, την επιστήμη και τη φιλοσοφία. Το επικίνδυνο –για την Καθολική Εκκλησία και τον ίδιο- έργο του, συνδυάζει αστρονομικές ιδέες για ένα άπειρο και ομοιογενές σύμπαν, πανθεϊστικά πιστεύω, καθώς και την τέχνη της απομνημόνευσης. Γεννιέται στη Νόλα της Ιταλίας, το 1548, και σε ηλικία μόλις 11 ετών μετακομίζει για σπουδές στη Νάπολι, όπου εντάσσεται στο Τάγμα των Δομινικανών, και το 1572 γίνεται ιερέας. Παράλληλα, αναπτύσσει ένα μοναδικό και ιδιαίτερα πολύπλοκο μνημονικό σύστημα, το οποίο βασίζεται στην οργάνωση της γνώσης, και καλείται να το παρουσιάσει ενώπιον του Πάπα, ο οποίος τον τιμά για την εξέχουσα ικανότητά του.
Πρόσεξε τις σκέψεις σου-γίνονται λόγια Πρόσεξε τα λόγια σου-γίνονται πράξεις Πρόσεξε τις πράξεις σου-γίνονται συνήθειες Πρόσεξε τις συνήθειές σου-γίνονται χαρακτήρας Πρόσεξε το χαρακτήρα σου-γίνεται η μοίρα σου
Για την οικονομική επιστήμη ο 20ός αιώνας ήταν αυτός που την έφερε πιο κοντά στην κοινωνία. Με την ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης, τις κατακλυσμιαίες πολιτικές εξελίξεις, τις ρηξικέλευθες κοινωνικές αλλαγές και την ιλιγγιώδη τεχνολογική πρόοδο, το «άνοιγμα» της οικονομίας προς την κοινωνία μοιάζει οιονεί νομοτελειακό. Επετεύχθη όμως χάρη στην αναλυτική σκέψη, στην έμπνευση και στην επιστημονική οξυδέρκεια επιφανών οικονομολόγων. Ενας εξ αυτών είναι ο Τζον Κένεθ Γκάλμπρεϊθ, μια πολυσχιδής προσωπικότητα με πλούσιο ακαδημαϊκό, συγγραφικό και πολιτικό έργο, ένας θεωρητικός του αμερικανικού New Deal προπολεμικά, ένας θεωρητικός του κράτους προνοίας και της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας μεταπολεμικά.
Οι ατομικοί φιλόσοφοι Λεύκιππος και Δημόκριτος θεωρούνται από όλους πατέρες της Ατομικής Φυσικής. Λίγοι γνωρίζουν όμως ότι η Κοσμολογία τους αποτελεί μια θεωρία ταυτόσημη με τη σύγχρονη Πληθωριστική Κοσμολογία. Το Σύμπαν για τους μεγάλους Έλληνες διανοητές αποτελείται από έναν άπειρο αριθμό κόσμων που σαν φυσαλίδες το γεμίζουν. Ας ταξιδέψουμε λοιπόν στα άδυτα του Σύμπαντος με οδηγούς τον Λεύκιππο και τον Δημόκριτο.
Εκατό χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από το θάνατο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη που έφυγε από τη ζωή στις 3 Ιανουαρίου του 1911.
Ο «κοσμοκαλόγερος» της πεζογραφίας μας γεννήθηκε στις 4 Μαρτίου 1851 στη Σκιάθο από πατέρα ιερέα και θεοσεβούμενη μητέρα. Μεγάλωσε ανάμεσα σε εννιά αδέλφια, τα δύο εκ των οποίων πέθαναν σε μικρή ηλικία. Γοητευμένος από τα ξωκλήσια της Σκιάθου, τα συμπεριέλαβε σε πολλά έργα του, ενώ το λογοτεχνικό του έργο είναι ευρύ και από τα σημαντικότερα της νεοελληνικής πεζογραφίας.
«Αδυναμίες, Καμία δεν είχες, Εγώ είχα μία... Αγάπησα» (Μπέρτολτ Μπρεχτ) Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ γεννήθηκε το 1898 στο Άουγκσμπουργκ της Βαυαρίας από πατέρα καθολικό και μητέρα προτεστάντισσα. Περιβάλλον μάλλον πνιγηρό για τον άνθρωπο που θα εξελιχθεί σε κορυφαίο δραματουργό και για πολλούς πατέρα του σύγχρονου θεάτρου. Θα σπουδάσει ιατρική στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου και κατόπιν υπηρετεί ως νοσοκόμος στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Την ίδια περίοδο αρχίζει να γράφει ποιήματα και θεατρικό κείμενο. Η συλλογή ποιημάτων Hauspostille («Εγκόλπιο Ευσέβειας») θα είναι η πρώτη του για να ακολουθήσουν κι άλλες πολλές ποιητικές συλλογές και θεατρικά έργα και ο ίδιος να ονομαστεί ως ένας από τους μεγαλύτερους θεατρικούς συγγραφείς και δραματουργούς που έχουν υπάρξει.
Ο Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε ήταν γιος μιας ιδιαίτερα εύπορης οικογένειας. Διδάχτηκε κατ’ οίκον πάνω σε μια ευρεία σειρά θέματα, με έμφαση στους κλασικούς συγγραφείς και τις γλώσσες (λατινικά, ελληνικά, αγγλικά και γαλλικά). Από μικρός εκδηλώνει κλίση προς τη λογοτεχνία και το θέατρο, κάτι που ενθαρρύνει η μητέρα του, ενώ αγαπάει με πάθος τη ζωγραφική. Αντιπαθεί ιδιαίτερα την Εκκλησία, την ιστορία της οποίας χαρακτήρισε «συνονθύλευμα πλανών και βίας».
Σπούδασε Φυσική Ιστορία , Μαθηματικά και Φιλοσοφία στο Χαρβαρντ. Δεν μπόρεσε να ενταχθεί στο αυταρχικό εκπαιδευτικό σύστημα της εποχής και παραιτήθηκε άμεσα από την θέση του δασκάλου αρνούμενος να ασκήσει βία στους μαθητές. Ίδρυσε μαζί με τον αδελφό του ένα πρωτοποριακό αντιαυταρχικό σχολείο όπου εισήγαγε τις εκδρομές στην φύση σαν στοιχείο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Το εγχείρημα διακόπηκε απότομα με τον θάνατο του αδελφού του το 1841.
Σαν σήμερα γεννήθηκε, το 1770, ο Ludwig van Beethoven ο οποίος αναδείχθηκε σε μία από τις κορυφαίες μορφές της κλασικής μουσικής και συγκαταλέγεται σήμερα ανάμεσα στους ευρύτερα αποδεκτούς συνθέτες όλων των μουσικών περιόδων και είναι τους πλέον γνωστούς όλων των εποχών. Ο Ludwig van Beethoven γεννήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου του 1770 στη γερμανική πόλη της Βόνης. Ο γιος του φλαμανδικής καταγωγής Johann Beethoven και της Magdalena Keverich έδειξε από μικρός αξιοθαύμαστη κλίση στη μουσική. Ο πατέρας του, τενόρος της βασιλικής αυλής με πρόβλημα αλκοολισμού, παθιασμένος με την περίπτωση του Wolfgang Amadeus Mozart επιθυμούσε να μετατρέψει και τον γιο του σε ένα παιδί θαύμα.
Η δική μου συνεισφορά στη σημερινή συζήτηση έχει να κάνει με την επικαιρότητα του Αριστοτέλη για τη σύγχρονη Αμερικάνικη θεωρία δικαίου. Καταρχήν θα’ θελα να δικαιολογήσω την επιλογή του θέματος που ακούγεται κάπως παράδοξο. Πόσο επίκαιρος μπορεί να είναι ο Αριστοτέλης για τη σύγχρονη νομική θεωρία και μάλιστα για την Αμερικάνικη;
Ο Rawls γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Βαλτιμόρη, στο Μέρυλαντ. Ο πατέρας του ήταν εξέχων δικηγόρος και η μητέρα του ήταν πρόεδρος της Εθνικής Κίνησης Γυναικών Ψηφοφόρων. Ο Rawls σπούδασε στο Πρίνστον, όπου δέχτηκε επιρροές από τον μελετητή του Wittgenstein, Norman Malcolm και στην Οξφόρδη, όπου συνεργάστηκε με τους H. L. A. Hart, Isaiah Berlin και Stuart Hampshire. Εργάστηκε αρχικά στο Κορνέλ και το MIT. Το 1962 ο Rawls εντάχθηκε στο διδακτικό προσωπικό του Χάρβαρντ όπου και δίδαξε για πάνω από τριάντα χρόνια.
Σχολιαστής του Αριστοτέλη, εισηγητής της Μουσικολογίας Η σκέψη του μεγάλου ‘Αραβα φιλοσόφου Ibn Rushd (του Averroes των Λατίνων) κυριάρχησε στην Ευρωπαϊκή φιλοσοφία από το 13ο έως και την Αναγέννηση. Θεωρήθηκε ο κατ’εξοχήν σχολιαστής των αριστοτελικών κειμένων και ήταν τόσο γνωστός, που η αναφορά commentator ήταν αρκετή για να δηλώσει την ταυτότητά του, όπως άλλωστε η αναφορά philosophus αρκούσε για αυτήν του Αριστοτέλη.
«Το να σταματήσει ποτέ ο άνθρωπος να προβληματίζεται μεταφυσικά, είναι τόσο απίθανο όσο το να σταματήσει ποτέ να αναπνέει επειδή η ατμόσφαιρα είναι μολυσμένη».
Ο Γερμανός φιλόσοφος Εμμανουήλ Καντ γεννήθηκε στη Καινιξβέργη της Ανατολικής Πρωσίας. Ο πατέρας του ήταν σελοποιός, η οικογένεια ευσεβή (pietistisch) προτεσταντική. Από το 1740 μέχρι το 1746 σπούδασε στη πατρίδα του φιλοσοφία, μαθηματικά και θεολογία.
Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε αφενός το πώς και μέσα από ποια διαλεκτική, μπορούμε να φθάνουμε σε μια θεμελιώδη και κορυφαία στιγμή δημιουργίας αφετέρου το πως αυτό το δημιουργικό έργο αποδίδει ως έκφραση ιδέας και αναδεικνύει ολικά την ποιότητα του στον κύκλοτης ζωής του.
Η περίπτωση του Μπετόβεν ως δημιουργού, μας παρέχει ένα χαρακτηριστικό ιστορικό παράδειγμα και εν γένει μας παρέχει το παράδειγμα της θεώρησης και της αξιοποίησης ενός έργου πνευματικού. Παρατηρούμε ότι η πλειοψηφία των έργων του Μπετόβεν, και κυρίως εκεί βρίσκεται το διαρκές σημείο απόδοσης, στέκουν με μια συνεκτικότητα φιλοσοφικού, ιδεολογικού, θρησκευτικού και πολιτικού λόγου.
Έχει εμπνεύσει τους πολιτικούς Αλ Γκορ και Μάριο Κουόμο, ενώ η διορατικότητά του έχει εντυπωσιάσει πολλούς σύγχρονους ερευνητές. Ο νομπελίστας βιοχημικός Κριστιάν ντε Ντουβ (1974) υποστηρίζει ότι η θεωρία του Πιερ Τεγιάρ ντε Σαρντέν μάς έχει καθοδηγήσει στην προσέγγιση της έννοιας του κόσμου. Ακόμη και ο Μάρσαλ Μακ Λούαν παρέθεσε απόψεις του όταν συνέθεσε τη θεωρία του για την παγκοσμιοποίηση.
Ο Πιερ Τεγιάρ ντε Σαρντέν δεν ήταν άλλος από έναν ιδιόρρυθμο ιησουίτη παπά και παλαιοντολόγο, του οποίου όμως η φιλοσοφία παραδόξως έδειχνε τον δρόμο για τον κυβερνοχώρο. Γεννήθηκε στη Σαρσενάτ της Γαλλίας από αγροτική οικογένεια. Ο πατέρας του ανέκαθεν εξέφραζε ένα ενδιαφέρον στη γεωλογία, ενδιαφέρον το οποίο ασπάστηκε και ο μικρός Πιερ.
Sri Aurobindo (Aurobindo Ghose) (Sri Ôrobindo) (15 Αυγούστου, 1872 - 5 Δεκεμβρίου 1950) ήταν ένας Ινδός εθνικιστικής και αγωνιστής της ελευθερίας, Μεγάλος ινδός ποιητής και φιλόσοφος. Εργάστηκε στο κίνημα για την ελευθερία της Ινδίας από τη Βρετανική κυριαρχία κατά τη διάρκεια των ετών 1905-1910 και έγινε ένας από τους σημαντικότερους ηγέτες της, πριν από την στροφή του προς το αναπτυσσόμενο δικό του όραμα και φιλοσοφία για την ανθρώπινη πρόοδο και πνευματική εξέλιξη.
Το κεντρικό θέμα του οράματος του Σρι Aurobindo είναι η εξέλιξη της ζωής στη «θεία ζωή». Με δικά του λόγια: "Ο άνθρωπος είναι ένα μεταβατικό όν. Αυτό δεν είναι το τελικό. Το βήμα από τον άνθρωπο (όπως τον γνωρίζουμε σήμερα), στο επόμενο στάδιο εξέλιξής του πλησιάζει να εκδηλωθεί στη γη. Είναι αναπόφευκτο, διότι είναι ταυτόχρονα η πρόθεση του εσωτερικού πνεύματος και η λογική της διαδικασίας της Φύσης".
Στο δαιδαλώδες «σπήλαιο» των ιδεών του Πλάτωνα εισχώρησε Βρετανός ερευνητής, που κατάφερε να σπάσει ένα μυστικό μαθηματικό και μουσικό κώδικα, ο οποίος φαίνεται ότι κρυβόταν στα έργα του αρχαίου Ελληνα φιλοσόφου. «Ηταν σαν να ανοίγαμε έναν τάφο και να εντοπίζαμε μέσα του καινούργια έργα του Πλάτωνα», λέει ο δρ Τζέι Κένεντι, ιστορικός της Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ. Η ύπαρξη κρυμμένων μηνυμάτων στα πλατωνικά κείμενα είχε συζητηθεί αρκετές φορές στους επιστημονικούς κύκλους, έλειπε όμως μία συγκροτημένη θεωρία που να αποδεικνύει την ύπαρξή τους
Ο Ηλιά Πριγκόζιν ( IlyaPrigogine), γεννήθηκε στη Μόσχα λίγους μήνες πριν από τη Ρωσική Επανάσταση του 1917.
Επειδή ο πατέρας του είχε κριτική στάση για το νέο καθεστώς των Μπολσεβίκων, η οικογένεια του μετανάστευσε το 1921 στη Γερμανία. Οκτώ χρόνια αργότερα, το 1929, η οικογένεια του δωδεκάχρονου Ηλιά εγκαταστάθηκε στις Βρυξέλλες.
Στη νέα του πατρίδα, ο Ηλιά μεγάλωσε, σπούδασε φυσική και χημεία και έκανε τα πρώτα βήματα της επιστημονικής του καριέρας. Το 1949 πήρε τη Βελγική υπηκοότητα.
1.Σκοπός της κοινωνίας είναι ή γενική ευημερία. Ή κυβέρνηση υπάρχει μόνο και μόνο για να δίνει στον άνθρωπο την εγγύηση πώς θ' απολαμβάνει τα φυσικά και αναφαίρετα δικαιώματα του.
2.Τα δικαιώματα αυτά είναι ή ισότης, ή ελευθερία, ή ασφάλεια και ή ιδιοκτησία.
3.Όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι, και φυσικά και μπροστά στο νόμο.
4.Ο νόμος είναι ελεύθερη κ' επίσημη εκδήλωση της κοινής θελήσεως. Είναι ίδιος για όλους, είτε όταν προστατεύει είτε όταν τιμωρή. Δε μπορεί να διατάζει παρά όσα είναι δίκαια κι ωφέλιμα στην κοινωνία. Δε μπορεί ν' άπαγορεύει παρά όσα είναι βλαβερά γι' αυτήν.
Μέχρι τώρα, στις περισσότερες μουσικές δημιουργίες ο λόγος που ενσωματώνουν υπολείπεται της μουσικής. Ένα παράδειγμα γ’ αυτήν την προτίμηση στη μουσική έναντι του λόγου φαίνεται στις όπερες με χαρακτηριστικό παράδειγμα την σχέση μουσικής και στίχων στα «Κάρμινα Μπουράνα» του γερμανού συνθέτη και μουσικού παιδαγωγού Καρλ Ορφ.
Θα έλεγε κανείς ότι ελάχιστα είναι τα μουσικά κομμάτια που όντας σε πολύ υψηλό επίπεδο - όπως η Ενάτη του Μπετόβεν - έχουνε μια κατάλληλη αντιστοίχιση ανάμεσα στην μουσική και την στιχουργική ποιότητα, όχι ως έννοιες αλλά ως δυναμικές καταστάσεις.
«Η περιοριστική αντίληψη που συνίσταται στο να ασχολούμεθα με μια μόνο σειρά παραγόντων προκειμένου να ρυθμίσουμε το σύνολο των προβλημάτων που έχουν τεθεί από την πολύμορφη κρίση την οποία διανύουμε σήμερα δεν αποτελεί τόσο την λύση όσο καθεαυτό το πρόβλημα» AurelioPeccei, DaisakuIkado*
Φαίνεται πως στην παγκόσμια ιστορία υπάρχουν δύο βασικοί αλγόριθμοι για την κυκλοφορία των ιδεών.
Ο πρώτος αλγόριθμος συνδέεται με την εγκυροποίηση της σκέψης, σε επίπεδο συστημικό, κινηματικό και μερικές φορές και πολιτικό.
Πως διαμορφώθηκε η αρχιτεκτονική, η πολεοδομία και οι εικαστικές τέχνες στο πέρασμα των αιώνων; Ποιοι παράγοντες συνετέλεσαν στην δημιουργία νέων ρευμάτων και κυρίως ποιος ο ρόλος της οικονομίας που αυξήθηκε αλματωδώς μέχρι να φτάσουμε στην σημερινή εποχή; Πως από τον μοντερνισμό περάσαμε στον μεταμοντερνισμό και πως τελικά φτάσαμε στην πλήρη εμπορευματοποίηση;
Σε αυτά και σε μία σειρά άλλων ερωτημάτων απαντάει ο κύριος Σάββας Κονταράτος, ομότιμος καθηγητής Θεωρίας του Χώρου - Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής, της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών στην εξαιρετική ομιλία του με θέμα «Περιβάλλον και Τέχνη σε συνθήκες Παγκοσμιοποίησης»στα πλαίσια της Ημερίδας «Στοχασμοί: Τέχνη-Φύση και Περιβάλλον» που διοργάνωσε η Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών στις 5 Ιουνίου 2009.
Πως από τον μοντερνισμό περάσαμε στον μεταμοντερνισμό και πως τελικά φτάσαμε στην πλήρη εμπορευματοποίηση;
Σε αυτό και σε μία σειρά άλλων ερωτημάτων απαντάει ο κύριος Σάββας Κονταράτος, ομότιμος καθηγητής Θεωρίας του Χώρου - Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής, της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών στην εξαιρετική ομιλία του με θέμα «Περιβάλλον και Τέχνη σε συνθήκες Παγκοσμιοποίησης»στα πλαίσια της Ημερίδας «Στοχασμοί: Τέχνη-Φύση και Περιβάλλον» που διοργάνωσε η Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών στις 5 Ιουνίου 2009.
Τρεις καθολικότητες, σύμφωνα με τους μεγάλους στοχαστές του διαφωτισμού και της νεωτερικότητας, ορίζονται ως ρυθμιστικοί παράγοντες στην κοινωνική πραγματικότητα: το κράτος, η αγορά και η κοινωνία των πολιτών.
Στην χρονολογική ιστορία του καθενός μας, στην βιογραφία μας δηλαδή, στην ιστορία των κοινωνιών, των λαών και της ανθρωπότητας, ένα δεσπόζον ζήτημα είναι η διεκδίκηση του δικού μας ρόλου, εν ονόματι του καλύτερου. Διεκδικούμε πάντα, ουσιαστικά ή προσχηματικά, τον ρόλο της έκφρασης του καλύτερου. Διεκδικούμε τον δικό μας ρόλο για λογαριασμό της επικράτησης του καλύτερου εκφραστή ιδεών και των καλύτερων ιδεών κλπ.
Ο άνθρωπος και η κοινωνία του από την αρχή αντιμετώπισαν τη φύση ως ζωτικό χώρο και ως παραγωγικό συντελεστή. Σ’ αυτό συνεισέφεραν οι εργαλειακές επαναστάσεις, - από την προϊστορία μέχρι σήμερα, ως αποτέλεσμα της κατανόησης της φύσης και της εφευρετικότητας που οδήγησε στην εξέλιξη των μηχανισμών και των μηχανών - και η διαρκής πολιτισμική ανάγκη του ανθρώπου για ευημερία και για ασφάλεια της ζωής. Αρχικά η σχέση του ανθρώπου με τη φύση ήταν αρμονική και είχε τη γνώριμη ζωική «αθωότητα». Στη συνέχεια όμως, η σχέση αυτή άρχισε να παίρνει χαρακτηριστικά σχέσης κυριαρχίας και συγκρούσεων για την επέκταση της κυριαρχίας αυτής.
Ο άνθρωπος που ανέδειξε την... μη καταγωγή από τον Αδάμ και την Εύα, ο Κάρολος Δαρβίνος, γεννήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου, το 1809 στο Shrewsbury του Ηνωμένου Βασιλείου. Ένας αγνωστικιστής και όχι αθεϊστής επιστήμονας, όπως ήθελε να χαρακτηρίζει τον εαυτό του, που δεν δίστασε να ορίσει την Εκκλησία ως στρατηγική επιβίωσης μιας φυλής. Αν αναζητούμε την πρώτη -επιστημονικά τεκμηριωμένη- απενοχοποίηση των ανθρωπίνων ενστίκτων ο Δαρβίνος είναι σίγουρα αυτό που ψάχνουμε.
200 χρόνια από την γέννηση του
Το βάθεμα και το πλάτεμα της συνείδησης δημιουργεί εκείνο το αποτέλεσμα που οι πρωτόγονοι ονόμαζαν «μάνα». Είναι μια αυθόρμητη επίδραση στο ασυνείδητο των άλλων, ένα είδος ασυνείδητου κύρους, και τα αποτελέσματα του διαρκούν όσο δε διαταράσσεται σκόπιμα.
Ο Κορνήλιος Καστοριάδης (1922 – 1997), φιλόσοφος, οικονομολόγος και ψυχαναλυτής, υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους διανοητές του 20ου αιώνα. Διευθυντής σπουδών στη Σχολή Ανώτερων Σπουδών Κοινωνικών Επιστημών του Παρισιού από το 1979, οι απόψεις του επηρέασαν τους επαναστατικούς κύκλους της εποχής εντός και εκτός γαλλικών συνόρων. Η αναγνώριση του ιδίου όμως άργησε να έρθει, καθώς χρησιμοποιούσε διάφορα ψευδώνυμα (Pierre Chaulieu, Paul Cardan, Marc Noiraud κ.α) από το 1945 εώς το 1970. Αυτό συνέβαινε επειδή ο Καστοριάδης ζούσε υπό το φόβο της απέλασης στην Ελλάδα μέχρι το 1970, οπότε και απέκτησε τη γαλλική υπηκοότητα. Το 1989 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και το 1993 επίτιμος διδάκτορας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (el.wikipedia.org).
Στις 8 Ιουνίου του 1809 πεθαίνει ο πολιτικός φιλόσοφος και συγγραφέας Τόμας Πέιν. Το κείμενό του, «Κοινή Λογική», επηρέασε την Αμερικανική Επανάσταση όσο κανένα άλλο και άνοιξε τον δρόμο για τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας. Ο Πέιν έλαβε ενεργό μέρος και στη Γαλλική Επανάσταση, αν και δεν ήξερε καθόλου γαλλικά. Τραγική ειρωνεία ήταν ότι πέθανε σαν απόβλητος στη Νέα Υόρκη και κηδεύτηκε στο αγρόκτημα που η πολιτεία του είχε δώσει ως φόρο τιμής για την προσφορά του στην Επανάσταση.
«Πρώτα πιστεύουν πώς άλλοι ξέρουν αυτό που δεν ξέρουν οι ίδιοι και μετά πώς αυτοί οι ίδιοι ξέρουν αυτό που αγνοούν. Κι όμως υπάρχει η ευκολοπιστία, η δυσανασχέτηση για το δισταγμό, το θράσος στις απαντήσεις, η επίδειξη των γνώσεων, η δειλία μπροστά στην αντίφαση, η συμφεροντολογία, η νωθρότητα στην προσωπική έρευνα, ο λεκτικός φετιχισμός, η παραμονή σε επί μέρους γνώσεις: αυτά και άλλα παρόμοια ήταν εκείνα που εμπόδισαν την ευτυχή συνένωση του ανθρώπινου νου με τη φύση των πραγμάτων συνδέοντας τον, αντ’ αυτής, με μάταιες έννοιες και αμεθόδευτα πειράματα.
Είναι γνωστή η ουσιαστική οφειλή του Rawls στην καντιανή πρακτική φιλοσοφία. Στα περισσότερα έργα του υπαρχουν ρητές ή υπόρρητες αναφορές στα σχετικά κείμενα του Κant [2]. Έτσι, και στην εισαγωγή του εκτενούς δοκιμίου του. 
To 1600 καίγεται στην πυρά ο «αιρετικός» Τζορντάνο Μπρούνo, ένας φιλόσοφος, κοσμολόγος και αποκρυφιστής που αρνείται να αποκηρύξει τη δική του θρησκεία, την επιστήμη και τη φιλοσοφία. Το επικίνδυνο –για την Καθολική Εκκλησία και τον ίδιο- έργο του, συνδυάζει αστρονομικές ιδέες για ένα άπειρο και ομοιογενές σύμπαν, πανθεϊστικά πιστεύω, καθώς και την τέχνη της απομνημόνευσης.
Πρόσεξε τις σκέψεις σου-γίνονται λόγια
Για την οικονομική επιστήμη ο 20ός αιώνας ήταν αυτός που την έφερε πιο κοντά στην κοινωνία. Με την ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης, τις κατακλυσμιαίες πολιτικές εξελίξεις, τις ρηξικέλευθες κοινωνικές αλλαγές και την ιλιγγιώδη τεχνολογική πρόοδο, το «άνοιγμα» της οικονομίας προς την κοινωνία μοιάζει οιονεί νομοτελειακό. Επετεύχθη όμως χάρη στην αναλυτική σκέψη, στην έμπνευση και στην επιστημονική οξυδέρκεια επιφανών οικονομολόγων. Ενας εξ αυτών είναι ο Τζον Κένεθ Γκάλμπρεϊθ, μια πολυσχιδής προσωπικότητα με πλούσιο ακαδημαϊκό, συγγραφικό και πολιτικό έργο, ένας θεωρητικός του αμερικανικού New Deal προπολεμικά, ένας θεωρητικός του κράτους προνοίας και της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας μεταπολεμικά.
Οι ατομικοί φιλόσοφοι Λεύκιππος και Δημόκριτος θεωρούνται από όλους πατέρες της Ατομικής Φυσικής. Λίγοι γνωρίζουν όμως ότι η Κοσμολογία τους αποτελεί μια θεωρία ταυτόσημη με τη σύγχρονη Πληθωριστική Κοσμολογία. Το Σύμπαν για τους μεγάλους Έλληνες διανοητές αποτελείται από έναν άπειρο αριθμό κόσμων που σαν φυσαλίδες το γεμίζουν. Ας ταξιδέψουμε λοιπόν στα άδυτα του Σύμπαντος με οδηγούς τον Λεύκιππο και τον Δημόκριτο.
Εκατό χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από το θάνατο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη που έφυγε από τη ζωή στις 3 Ιανουαρίου του 1911.
«Αδυναμίες, Καμία δεν είχες, Εγώ είχα μία... Αγάπησα» (Μπέρτολτ Μπρεχτ)
Σπούδασε Φυσική Ιστορία , Μαθηματικά και Φιλοσοφία στο Χαρβαρντ. Δεν μπόρεσε να ενταχθεί στο αυταρχικό εκπαιδευτικό σύστημα της εποχής και παραιτήθηκε άμεσα από την θέση του δασκάλου αρνούμενος να ασκήσει βία στους μαθητές. 
Σαν σήμερα γεννήθηκε, το 1770, ο Ludwig van Beethoven ο οποίος αναδείχθηκε σε μία από τις κορυφαίες μορφές της κλασικής μουσικής και συγκαταλέγεται σήμερα ανάμεσα στους ευρύτερα αποδεκτούς συνθέτες όλων των μουσικών περιόδων και είναι τους πλέον γνωστούς όλων των εποχών. 
Η δική μου συνεισφορά στη σημερινή συζήτηση έχει να κάνει με την επικαιρότητα του Αριστοτέλη για τη σύγχρονη Αμερικάνικη θεωρία δικαίου. Καταρχήν θα’ θελα να δικαιολογήσω την επιλογή του θέματος που ακούγεται κάπως παράδοξο. Πόσο επίκαιρος μπορεί να είναι ο Αριστοτέλης για τη σύγχρονη νομική θεωρία και μάλιστα για την Αμερικάνικη;
Ο Rawls γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Βαλτιμόρη, στο Μέρυλαντ. Ο πατέρας του ήταν εξέχων δικηγόρος και η μητέρα του ήταν πρόεδρος της Εθνικής Κίνησης Γυναικών Ψηφοφόρων. Ο Rawls σπούδασε στο Πρίνστον, όπου δέχτηκε επιρροές από τον μελετητή του Wittgenstein, Norman Malcolm και στην Οξφόρδη, όπου συνεργάστηκε με τους H. L. A. Hart, Isaiah Berlin και Stuart Hampshire. Εργάστηκε αρχικά στο Κορνέλ και το MIT. Το 1962 ο Rawls εντάχθηκε στο διδακτικό προσωπικό του Χάρβαρντ όπου και δίδαξε για πάνω από τριάντα χρόνια.
Σχολιαστής του Αριστοτέλη, εισηγητής της Μουσικολογίας
Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε αφενός το πώς και μέσα από ποια διαλεκτική, μπορούμε να φθάνουμε σε μια θεμελιώδη και κορυφαία στιγμή δημιουργίας αφετέρου το πως αυτό το δημιουργικό έργο αποδίδει ως έκφραση ιδέας και αναδεικνύει ολικά την ποιότητα του στον κύκλο
