Υπάρχει ένας «οδικός χάρτης» εξόδου από την αυθεντία των οικονομικών θεωριών και των επιπτώσεών τους στην προσωπική και διεθνή ζωή.  Στο παρόν άρθρο θα δούμε επίσης το πως ο Κέυνς δεν μπόρεσε –παρόλο τον υβριδικό χαρακτήρα της θεωρίας του-  να αποφύγει και αυτός την εξιδανίκευση του μοντέλου του. Θα δούμε επίσης την στρέβλωση κάθε τύπου αγορών από το πολιτικό- στρατιωτικό σύμπλεγμα και το πανανθρώπινο φαινόμενο διαφθοράς, τη σχέση του δόγματος με τις κλιματικές αλλαγές και την ολοκληρωτική φύση των μεγάλων συγκεντρώσεων χρήματος.

Η εξιδανίκευση στην υβριδική θεωρία του Κέυνς
        Στο κρυφό έλλειμμα των οικονομικών θεωριών [1] σχολιάσαμε το γεγονός ότι τόσο η θεωρία των «ελεύθερων αγορών» όσο και του Μαρξισμού εξιδανίκευσαν την πλευρά πάνω στην οποία έδωσαν έμφαση. Η μια εξιδανίκευσε την σημασία της αρχής της «ρύθμισης» και η άλλη την σημασία της αρχή του «ανταγωνισμού», για μια βιώσιμη οικονομία.[2]  Η δογματική μονομέρειά τους αποδεικνύεται καταστροφική στο πεδίο της ζωής.

        Η εξιδανίκευση στην θεωρία του Κέυνς ήταν πιο μετριοπαθής από τις θεωρίες του Άνταμ Σμίθ και του Κάρλ Μάρξ αλλά αποδείχθηκε δίκοπη. Αυτό το βλέπουμε στην λογική ενός λαϊκισμού που μπορεί να λειτουργήσει και κορπορατικά. Έχει συνάφειες με το φασιστικό πρότυπο ως ενδιάμεσο πρότυπο.
        Βέβαια το φασιστικό πρότυπο βασίζεται στην καθαρή πολιτική ηγεμονία -εκτός του κοινοβουλευτισμού- και συνεπώς στην συμφωνία «κυρίων» μεταξύ πολιτικής και οικονομικών παραγόντων σε διακριτούς ρόλους. Αυτό το παρατηρούμε -υπό μια έννοια και σε μοντέλο- στις υβριδικές καταστάσεις αναδυόμενων οικονομιών όπως ισχύει με την σύμπλευση του κομμουνιστικού κόμματος και της επιχειρηματικής οργάνωσης στην Κίνα. Το ίδιο μπορούμε να δούμε -στο παρελθόν- και σε άλλες υβριδικές καταστάσεις όπως πχ στην χούντα του Πινοσέτ με την παράλληλη ανάπτυξη μιας νεοφιλελεύθερης πολιτικής όπου στην ουσία η λέξη και η έννοια «φιλελεύθερη» απαξιώνεται μέσα από την άσκηση μιας πολιτικής ιδιωτικοποιήσεων ενός ιδιωτικοποιημένου ολοκληρωτισμού.

        Ο Κέυνς λειτούργησε μέσα σε ένα πλαίσιο κοινοβουλευτικής ωρίμανσης και ορθολογικής ανάδειξης παραμέτρων που θα έλεγε κανείς ότι θα έπρεπε να είναι αυτονόητοι για την άσκηση μιας ρύθμισης. Υιοθέτησε την προσέγγιση της αποφυγής της παγίδευσης από τα δόγματα εκείνα που αφορούν την στενότητα του χρήματος, του μέσου αλλά και της κατεύθυνσής του, της στήριξης της απασχόλησης, της ανάπτυξης και της αναδιανομής της ανθρώπινης ανάγκης.

Διαφθορά: παρούσα σε όλα τα συστήματα
        Το πρόβλημα όμως βρίσκεται στην πολιτική της διαφθοράς [3] του συστήματος. Ότι η ανθρώπινη ζήτηση δεν αναπτύσσει υπευθυνότητα στην διαχείριση αυτών των κοινωνικών κονδυλίων των κοινωνικών πόρων και τους αξιοποιεί με έναν τρόπο φθίνουσας απόδοσης τόσο ποιοτικά σε στόχους ποιότητας ζωής και κοινωνικής οργάνωσης και πολιτισμού όσο και οικονομικά. Παράλληλα μπορεί να αναπτύσσεται μια διαφθορά μέσα από το καθεστώς των δημόσιων κρατικών προμηθειών και την διαπλοκή που ούτως ή άλλως αυτή δεν χρειάζεται ο κευνσιανισμός για να αναπτυχθεί γιατί αναπτύσσεται μέσα από την ευθεία σχέση του ιδιωτικού και του πολιτικού ολοκληρωτισμού επειδή και οι δύο αυτές ομάδες κινούνται με ομοθυμία για την εξουσία των πόρων και της εξουσίας και η διαφθορά είναι αρκετός παράγοντας.

        Εν πάσει περιπτώσει οι επικεντρώσεις αυτές οι θεωρητικοί εξωραϊσμοί, η μη αυτό-συμπλήρωση, η μη αυτογνωσιακή παρατήρηση των αδυναμιών και των ατελειών -ιδιαίτερα προς το πέρασμα στο εμπράγματο πεδίο- ήταν ένα έλλειμμα και θεωρητικό που μεταβιβάστηκε και πολιτικά και που είχε και θεμελιώδεις παρενέργειες και καθοριστικές στρεβλώσεις.

Οικονομία και πολιτικό - στρατιωτικό σύμπλεγμα
        Ένα μεγάλο μέρος της παραγωγικής δραστηριότητας –του λεγόμενου υπαρκτού Σοσιαλισμού- δεσμεύτηκε στην ανάπτυξη των οπλικών συστημάτων και έτσι οι πόροι και οι υπηρεσίες του παγιδεύτηκαν σε ένα πολιτικό - στρατιωτικό σύμπλεγμα. Με ένα αντίστοιχο τρόπο ίσχυσε επίσης η ίδια διαφθορά -σε μεγαλύτερη κλίμακα- τόσο στην ναζιστική φασιστική ιδεολογική επικράτεια, όσο και σε αυτήν των λεγόμενων δημοκρατικών κοινοβουλευτικών κρατών.

        Σε αυτήν την εκτίμηση συνηγορεί η γνωστή κριτική προσέγγιση του γνωστού οικονομολόγου -και συμβούλου των προέδρων των ΗΠΑ Ρούσβελτ, Κένεντι και Τζόνσον-  Τζόν Κένεθ Γκαλμπρέιθ [4]. Γνωστή και εκφρασμένη δημόσια είναι και η θέση του τέως προέδρουυ των ΗΠΑ και πρώην στρατιωτικό Αιζενχάουερ, ο οποίος ανησυχούσε για τις αρνητικές συνέπειες  του αυξανόμενου ρόλου των αμυντικών βιομηχανιών στην Αμερική. Ενδεικτικά αναφέρουμε τι δήλωσε ως Πρόεδρος των ΗΠΑ: «Το σύμπλεγμα του στρατιωτικού κατεστημένου με μια μεγάλη βιομηχανία όπλων είναι πρωτόγνωρο για τις ΗΠΑ. Η επιρροή του γίνεται αισθητή σε κάθε πόλη, σε κάθε σπίτι, σε κάθε γραφείο της κυβέρνησης». [5]

        Ο ιστορικός Τζον Κίγκαν είχε εντυπωσιαστεί από αυτή τη στάση ενός πρώην ανώτατου στρατιωτικού λέγοντας ότι: «ανησυχούσε γιατί οι κατασκευαστές όπλων άρχιζαν να ασκούν πιέσεις στους γερουσιαστές ώστε να δαπανήσουν χρήματα στο συγκεκριμένο κλάδο και συχνά σε συγκεκριμένες βιομηχανίες». [5]

        Στην πραγματικότητα αυτό το πρόβλημα είναι διαχρονικό. Το βλέπουμε επίσης στον εκφυλισμό της μεταρρύθμισης του Ατατούρκ σε ένα πολιτικό-στρατιωτικό οικονομικό σύμπλεγμα που ναι μεν εκφράζει κοινωνικά προοδευτικές θέσεις αλλά από την άλλη λειτουργεί ως ένας παράγοντας θεσμικού ολιγαρχικού ολοκληρωτισμού και διαφθοράς στο γίγνεσθαι της ολότητας της οικονομικής και κοινωνικής ζωής, δίνοντας άλλοθι στον φονταμενταλισμό που επίσης επιδιώκει τον δικό του ολοκληρωτισμό.

        Η ανάπτυξη των διεθνών οικονομικών ομίλων και αυτά τα προβλήματα  ολοκληρωτισμού, λειτουργούσαν ωσμωτικά ως συγκοινωνούντα δοχεία. Μπορούμε να αναφέρουμε δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα:
1. την κεφαλαιακή στήριξη της αρχικής βάσης της Μπολσεβικής Επανάστασης
2. την επιχειρηματική ώσμωση μεταξύ των κεφαλαίων των Δυτικών δημοκρατιών με τις χώρες του άξονα κατά την διάρκεια του Παγκοσμίου Πολέμου

Οικονομικός δογματισμός και ολοκληρωτισμός
        Αυτό το όλο πλέγμα είναι ανάγκη πλέον να απογυμνωθεί γνωστικά, επικοινωνιακά και ηθικά. Η γνώση είναι ένα θεμελιώδες στοιχείο για υγιή συστήματα τόσο της αγοράς όσο και της πολιτικής διακυβέρνησης.  Αυτή όμως δεν διαχέεται ικανοποιητικά γιατί και τα μέσα ενημέρωσης διακατέχονται από συνεργούς ή από ταυτόσημους εταιρικούς παράγοντες.
Α. Υπάρχει δηλαδή ένας ιδιωτικός ολοκληρωτισμός αντί για την ελεύθερη αγορά.
Β. Ταυτόχρονα είδαμε και τον κρατικό ολοκληρωτισμό.
Γ. Υπάρχουν όμως πολλές εκδοχές του κρατικού ολοκληρωτισμού μερικές εκ των οποίων μπορούν να αναπτυχθούν κευνσιανά και να λειτουργήσουν ως συνέργειες μεταξύ του κρατικού και του ιδιωτικού ολοκληρωτισμού.

        Στην πραγματικότητα, ο οικονομικός ολοκληρωτισμός μπορεί να βαπτίζεται «ελεύθερη αγορά», να παρουσιάζεται ως «ανάπτυξη», να φαίνεται ως «λαϊκός καπιταλισμός» και εντούτοις να είναι αποτελεί ένα τερατώδες κακέκτυπο της σύλληψης του Άνταμς Σμιθ και των προϋποθέσεων που θέτει η μικροοικονομική θεωρία για την αγορά, την ανταγωνιστικότητα, τον φιλελευθερισμό και την ιδιωτική πρωτοβουλία.

Οικονομικός δογματισμός και διαφήμιση
        Θεωρητικά, δεν θα έπρεπε να υπάρχει καθόλου η διαφήμιση και όμως δεν έχουμε δει κανέναν θεωρητικό να την καταγγέλλει και την συνδέει με τις στρεβλώσεις της αγοράς. Αυτές οι στρεβλώσεις συνδέονται επίσης με τον κύκλο της επικοινωνιακής επιχειρηματικότητας και της κοινωνίας του θεάματος με τους οποίους κύκλους έχουν πολιτικές συνέργειες. Τις βλέπουμε να συνδέονται ακόμη και με χώρους όπως το κοινωνικό σωματείο που βέβαια γίνεται επιχειρηματικό ή γίνεται προσωπείο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο τρόπος που λειτουργεί η παγκόσμια οργάνωση της αθλητικής κοινότητας.
        Στην πραγματικότητα έχουμε να κάνουμε με μια πραγματική εξαθλίωση των θεωριών και είναι να απορεί κανείς που όλοι αυτοί οι θεωρητικοί και οι πανεπιστημιακοί δέχτηκαν τόσο αδιαμαρτύρητα να καταπέσει σε τέτοιο βάθος να γίνει η θεωρία του φιλελευθερισμού -και όχι μόνο- ένα νέο «όνομα του ρόδου».

        Δυστυχώς είμαστε σε ένα σημείο όπου η γνώση -όπου υπάρχει αν υπάρχει- πρέπει να ντρέπεται για την μη ανάληψη της ευθύνης της και για την μη έκφραση της γνώμης της, για την μη συμμετοχή της στον αποκαλυπτικό διάλογο και την υποκριτική ενσωμάτωσή της.

Οικονομία: επιστήμη ή μια διαφορετική θρησκεία;
        Όσον αφορά την αξιολόγηση των οικονομικών θεωριών, θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι καιρός να εφαρμόσουμε πολύ πιο αυστηρά κριτήρια επιστημονικής αξιολόγησης και παρατήρησης σε αυτές. Έχουμε πλέον εργαλεία και μια μεγάλου χρονικού βάθους ιστορική αποτίμηση των επιδράσεων, των ιδεών και των πολιτικών σε κοινωνικό, οικονομικό, πολιτισμικό και πολιτικό επίπεδο.  Πρέπει επιτέλους να εφαρμόσουμε το κριτήριο της αξιολόγησης του δόγματος στο εφαρμοσμένο πεδίο, στο πεδίο της εφαρμοσμένης πολιτικής, της εφαρμοσμένης οικονομίας κάτι που εισηγηθήκαμε και για τον τομέα της θρησκείας.

        Δεν είναι σωστό να εξαιρούμε την οικονομία από την επιστημονική ματιά, όταν αυτή μάλιστα θέλει να λέγεται επιστήμη. Η ολοκλήρωσή της και η προοπτική της μπορεί και πρέπει να μετρηθεί με μαθηματικά. Αν μια επιστημονική θεωρία θέλει πραγματικά να αξιολογηθεί αυτό πρέπει να γίνει ανοικτά χωρίς «δημιουργικές» νομενκλατούρες και λεύκες δογματικού πατερναλισμού στις πολιτικές.

        Τελικά είμαστε αντιμέτωποι με ένα έλλειμμα πολιτικής στο πλαίσιο της οικονομίας, της ειρήνης και της διεθνούς ενότητας όπως και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Έχει χρησιμοποιηθεί σε αυτό σαν ένα δόγμα επιβολής, ένας ολοκληρωτισμός, μια οικονομική μοντελοποίηση.

        Μέχρι σήμερα, χρησιμοποιήθηκε ένα δόγμα που βαπτίζεται επιστήμη της ανάπτυξης, μέσω της ανταγωνιστικότητας και του «αόρατου χεριού» [6] που ωφελεί τον καταναλωτή και τον πολίτη. Στην πραγματικότητα όμως το «αόρατο χέρι» δεν διένειμε το καλό που ανέμεναν οι οπαδοί της θεωρίας. Αυτό που αναδιανεμήθηκε μέσα από την αγορά δεν ήταν άλλο από το τεχνολογικό μέρισμα δηλαδή οι ανακαλύψεις της επιστήμης, της γνώσης, της καινοτομίας και της έρευνας που γινότανε σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό μέσα από τα πανεπιστήμια και το εκπαιδευτικό σύστημα δηλαδή μέσα από το δημόσιο αγαθό της παιδείας, της γνώσης και της ελευθερίας της σκέψης. Αυτό όμως, δεν ήταν ένα μέρισμα του αόρατου χεριού.

        Ως αποτέλεσμα αυτού υποκαταστάθηκε η ευθύνη των κυβερνήσεων και των κρατών να δουν τα ζητήματα της οικονομίας, της ειρήνης και της διεθνούς ενότητας σε μια πιο θεμελιώδη βάση. Με τον ίδιο τρόπο απωλέσθη τελικά και ο δρόμος για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών.

Οικονομικός δογματισμός και κλιματικές αλλαγές
         Το πρόβλημα των κλιματικών αλλαγών θα μπορούσε να μην είχε καν υπάρξει –και να μην πάρει αυτή την δραματική πορεία που πήρε και η οποία θα είναι μακροχρόνια- αν είχαν συνεργήσει αφενός μεν οι πολιτικές ορθής διανομής και ρύθμισης των συμφερόντων. Τα ανεξέλεγκτα οικονομικά συμφέροντα συνδέονται με:
Α. την αυξανόμενη ζήτηση και κατανάλωση
Β. την ζωογόνηση της ανθρώπινης επιθυμίας για πράγματα που δεν έχει πραγματική ανάγκη, και υποβαθμίζοντας την ποιότητα ζωής
Γ. με την ηγεμονία της παραγωγής και της συγκέντρωσης του πλούτου

         Η ηγεμονία της παραγωγής και της συγκέντρωσης του πλούτου, για να επιβιώσει αξιοποιεί κάθε γνώση και ικανότητα στοχεύοντας στο να κάνει κυρίαρχη παρόρμηση, την επιθυμία προς το άχρηστο, το περιττό, το βλαβερό και προς το καταναλωτικό πρότυπο ζωής το οποίο δεν απηχεί τις βαθύτερες ανάγκες του ανθρώπου και δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης και ποιότητας, πολιτισμού και πνευματικότητας.

        Το εργατικό κίνημα, [7] σαφώς επηρεασμένο από την κυρίαρχη αίγλη της επιθυμίας, -και την αίγλη της «αργόσχολης τάξης» [8] - κινήθηκε σε εσφαλμένες κατευθύνσεις και αλλοτριώθηκε ενώ ταυτόχρονα δεν αμφισβήτησε την ηγεμονία της ολιγαρχίας του πλούτου.

        Η ολιγαρχία του πλούτου, χρησιμοποίησε αποτελεσματικά κάποια μεθοδολογικά εργαλεία, με τον ίδιο τρόπο που ο σχολακιστικισμός χρησιμοποιήθηκε στον Μεσαίωνα ως διανοητική και τελικά πολιτική ηγεμονία του θρησκευτικού σκοταδισμού πάνω στις ιστορικές εξελίξεις, στον ανθρώπινο πολιτισμό και στις ανθρώπινες σχέσεις. Η σημερινή κυρίαρχη γοητεία, αυθεντία και απάτη της οικονομικής θεώρησης είναι ανάγκη να εγκαταλειφθεί και να απογυμνωθεί τελείως.

        Εάν διαθέταμε το τεχνολογικό μέρισμα με όρους μείωσης της κατανάλωσης και καλύτερου μερισμού της, αναδιανομής του συστήματος των πλουτοπαραγωγικών πόρων πέρα από την ιδιωτική απληστία και τον ιδιωτικό ολοκληρωτισμό και εάν λειτουργούσαμε με την αρχή του μερισμού απελευθερωτικά, δημιουργικά και συνεργατικά και εάν υιοθετούσαμε ένα άλλο πολιτισμικό πρότυπο ζωής τότε δεν θα ήμασταν αυτή την στιγμή αντιμέτωποι με το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής.

        Το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής μπορούσαμε ήδη να το είχαμε αντιμετωπίσει θέτοντας τις βάσεις του μεταπολεμικού κόσμου. Δεν το κάναμε. Χάσαμε πολύ χρόνο σε αυτό και δεν χάσαμε χρόνο μόνο σε αυτό. Χάσαμε χρόνο εις βάρος της ειρήνης και για της ευημερίας που σε ένα βαθμό εξαρτώνται από τα αριθμητικά δεδομένα της οικονομίας. Η ειρήνη και η ευημερία, θα μπορούσε να υπάρχει σήμερα μέσα από καλύτερη οικονομία και από άλλα πρότυπα ζωής και διαχείρισης των πόρων.

Ένας οδικός χάρτης
        Η φυσιολογική κατάληξη από αυτούς τους συλλογισμούς οδηγεί στο ερώτημα «τι κάνουμε τώρα»; Θα μπορούσαμε να πούμε –με βάση την εμπειρία των υπαρχόντων οικονομικών θεωριών- ότι το ζήτημα δεν λύνεται αποκλειστικά με την συγκρότηση μιας νέας οικονομικής θεωρίας. Ένας κοινά αποδεκτός «οδικός χάρτης απελευθέρωσης» από τους βαρυτικούς περιορισμούς του ανθρωπολογικού παράγοντα, ο οποίος θα διανύονταν εθελοντικά από τους πολίτες, θα αποτελούσε ένα κρίσιμο βήμα –όχι μόνο της οικονομίας αλλά και του πολιτισμού- προς τα εμπρός.   Για την ζωογόνηση του θετικού ανθρώπινου δυναμικού και τη μετουσίωση του αρνητικού –κάτι που θα διαμορφώσει την κατάλληλη ψυχολογική ατμόσφαιρα για την λύση των οικονομικών προβλημάτων- προτείνονται τα παρακάτω βήματα:

1. Να συγκροτηθούν επιχειρησιακά πλαίσια που να αντιμετωπίζουν τον κρατικό, τον κοινωνικό-πολιτισμικό και τον ιδιωτικό ολοκληρωτισμό. Ο ιδιωτικός ολοκληρωτισμός περιλαμβάνει τις ψευδεπίγραφα αποκαλούμενες «ελεύθερες αγορές», ή «αγορές της ανταγωνιστικότητας».  Βέβαια –όπως σε οποιοδήποτε εγχείρημα- και αυτά τα επιχειρησιακά σχέδια θα αντιμετωπίσουν και αυτά τα δικά τους μειονεκτήματα

2. Να υπάρξει εκπαίδευση του ανθρώπινου παράγοντα με στόχο να ελαττωθεί η μανία του προς την κατανάλωση, να απελευθερωθεί από τον ψυχισμό του «καταναλώνω άρα υπάρχω» που έχει πλασαριστεί και λειτουργεί ως ένας ζωικός ψυχολογικός αταβισμός. Η μανία της κατανάλωσης, λειτουργεί ως ένας ναρκισσισμός που οδηγεί στην εκτροπή από την λογική και από την πραγματική ανάγκη, πλήττει θανάσιμα την βιωσιμότητα του περιβάλλοντος, αλλά και των αξιών μέσα στο οικονομικό και το κοινωνικό σύστημα.

3. Να αναπτυχθεί μια κουλτούρα μετάθεσης και αποσύνδεσης από το πεδίο της πολιτισμικής καθήλωσης στο χρήμα.  Αυτό θα επιτρέψει την πραγματική αναδιανομή του, θα καλύψει την πραγματική ανάγκη, θα αποτρέψει τα φαινόμενα υπερσυγκέτρωσής του στα χέρια λίγων οι οποίοι εκ των πραγμάτων λειτουργούν ως μηχανισμοί ολοκληρωτισμού. Αυτή η εκπαιδευτική διαδικασία δεν μπορεί παρά να περιλαμβάνει τον κύκλο ζωής της καθημερινότητας, την σχολική εκπαιδευτική διαδικασία, την ανάδειξη των νέων προτύπων ποιότητας ζωής -τα οποία να είναι αειφορικά τόσο για το περιβάλλον όσο και για τον πνευματικό πολιτισμό. Αυτή λοιπόν η εκπαιδευτική παρέμβαση είναι φυσικά μακράς πνοής.

4. Να διαμορφωθεί ένα νέο θεσμικό πλαίσιο με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία του περιβάλλοντος. Η εκπαιδευτική παρέμβαση που αναφέρθηκε παραπάνω είναι φυσικά μακράς πνοής γι’ αυτό θα πρέπει να τοποθετηθούμε επικοινωνιακά και να αξιοποιήσουμε τις  αναπόφευκτες -από ανθρωπολογικής σκοπιάς- φάσεις κρίσης που αποτελούν πάντα ευκαιρίες διαμόρφωσης νέων προτύπων και νέου θεσμικού πεδίου. Η νέα θέσμιση θα πρέπει να είναι μια συνεχής διαδικασία γιατί η εκτροπή του πολιτισμού σε σχέση με το περιβάλλον αλλά και το πεδίο των πολιτισμικών αξιών έχει βαθιές ρίζες. Η συνεχής θέσμιση θα πρέπει να περιλαμβάνει τα προϊόντα, τα αγαθά, τις υπηρεσίες της οικονομίας, την διαφάνεια της οικονομίας, τον μερισμό της, την δικαιϊκότητα και την ουσιαστική της νομιμότητα.

5. Να δημιουργηθεί ένα νέο όργανο διεθνούς οικονομικής συνεργασίας το οποίο να κινείται καθαρά από την αρχή του μερισμού, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της αειφορίας και που να εκφράζει τελικά την δυνατότητα μιας κοινωνικής διαχείρισης των πλουτοπαραγωγικών πόρων και να λειτουργεί με θεσμικό και αποτελεσματικό τρόπο αναδιανεμητικά. Στα πρώτα του  βήματα ένα τέτοιο διεθνές όργανο θα είναι φορέας ιδεών, προτάσεων και δράσεων για την αλλαγή όλου του παγκόσμιου σκηνικού στον τομέα της διεθνούς ενότητας και δικαιοσύνης.

6. Να δημιουργηθεί ένας διεθνής όμιλος από ανθρώπους που διαπνέονται από πνεύμα καλής θέλησης για την προώθηση της οικονομικής συνεργασίας, του μερισμού, της δικαιοσύνης, της πολιτικής διαφάνειας, της ελευθερίας και της διεθνούς ενότητας.

7. Να ενισχυθεί μια συνακόλουθη θετική κοινή γνώμη,  που να αναδεικνύει την δημοκρατική και δημογραφική της υπεροχή απέναντι στις ηγεσίες και να εκδηλώνει την ισχύ της, όχι ολοκληρωτικά, αλλά μέσα από την διαλογική διαμάχη, μέσα από την νοημοσύνη και την καλή θέληση και την δημιουργική συνεργασία.

        Βέβαια θα πρέπει να λειτουργήσουμε με όρους πραγματισμού, όπως και σε άλλους τομείς φασματικά στην θρησκεία και στην πολιτική, στην επιστήμη. Ο πραγματισμός είναι ένα κρίσιμο σημείο και είναι πάντα ουσιαστικά προοδευτικός, στον βαθμό που συνυπάρχει με αξίες, με όραμα, με πεδίο ιδεών αλλά ταυτόχρονα και με διαδικασίες λειτουργικές, φυσικές και αποτελούν συνήθειες και έλξεις που πρέπει να μετουσιωθούν και να μετεξελιχτούν.

Συμπέρασμα
        Εκτός και αν θέλουμε να θεωρούμαστε ηλίθιο είδος, θα πρέπει να θεωρούμε τους εαυτούς μας ικανούς να συνδυάσουμε ένα κοινοτικό σύστημα μερισμού, με διαδικασίες αγοράς που να ελέγχεται με όρους διαφάνειας στην κατεύθυνση της κοινής ωφέλειας, με λόγο και με δημοκρατική διακυβέρνηση. Δεν το κάναμε και σε αυτό συνέργησε βέβαια η αθλιότητα της πολιτικής σκηνής, η αδυσώπητη ολιγαρχία στον τομέα της οικονομίας, η αλλοτρίωση των μαζών και τα μαζικά πρότυπα του κοινωνικοπολιτιστικού ολοκληρωτισμού της κοινωνίας του θεάματος  και της κατανάλωσης. Οι θρησκείες συνηγόρησαν επί μακρόν στην λογική της καλλιέργειας της αυθεντίας και της παθητικότητας που δεν έθετε με ουσιαστικό τρόπο ζητήματα λογικής και ηθικής.

        Η γνώση σε συνδυασμό με την λογική και την δικαιοσύνη μπορούν να ρυθμίσουν ουσιαστικά την αγορά γιατί η γνώση είναι πλέον επαρκής για να μας επιτρέψει να ρυθμίσουμε την αγορά. Αυτό δεν ίσχυε στο παρελθόν, καθώς ούτε η επιστήμη είχε αρκετά εργαλεία ούτε υπήρχαν και οι τεράστιες βάσεις δεδομένων.

        Αυτό σημαίνει ότι η βιώσιμη ρύθμιση της αγοράς είναι πλέον ζήτημα πρόθεσης και λογικής,  ειδικά στην σημερινή μας εποχή όπου η γνώση, η τεχνολογία και η επικοινωνία μπορούν να μας εξυπηρετήσουν τόσο αποτελεσματικά.

Αναφορές:
[1] Ζήσης Ιωάννης, TO ΚΡΥΦΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΩΝ OIKONOMIKΩΝ ΘΕΩΡΙΩΝ
[2] Ζήσης Ιωάννης, OIΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
[3] Μουτσοπούλου Ιωάννα, 2010, ΚΑΘΑΡΣΗ & ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ: ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΥΠΑΡΞΟΥΝ;
[4] Galbraith John, 1970, Η κοινωνία της αφθονίας, Παπαζήση, σελ. 339
«Θα ήταν ίσως πιο σωστό να πούμε πως καταλάβαμε ότι ο δρόμος της παραγωγής (όπλων) δεν εξυπηρετεί με κανένα τρόπο την ασφάλειά μας, μα πως μολοταύτα επιμένουμε εξίσου ανένδοτα όπως πριν στην συνέχιση του δρόμου αυτού. Ένας λόγος για τούτο είναι πως πρόκειται για δρόμο που στην πραγματικότητα συνδέεται στενά και οργανικά με το όλο πρόβλημα της απόδοσης της οικονομίας μας. … Οι εξοπλισμοί έπειτα υποβοηθούν το έργο της έρευνας και της ανάπτυξης και σε σχέση με την παραγωγή καταναλωτικών αγαθών – αναφέρω για παράδειγμα τις αεροπορικές μεταφορές και την τεχνολογία των ηλεκτρονικών υπολογιστών. … Αν το πρόβλημα της επιβίωσής μας συνέβαινε να μας απασχολεί πολύ έντονα, η κατάσταση αυτή θα μας ήταν βέβαια απαράδεκτη και θα επιμέναμε τότε να πείσουμε τη Σοβιετική Ένωση , που είναι ο κύριος αντίπαλός μας σ’ αυτό το συναγωνισμό, πως πρόκειται για μια επικίνδυνη εξέλιξη. Μα αφού το ενδιαφέρον μας στρέφεται πρωταρχικά στην απόδοση της οικονομίας μας, αφού δηλαδή για μας έχει σημασία η παραγωγή σαν παραγωγή, είναι φυσικό πράγμα η επιβίωση να μπει σε δεύτερο πλάνο. Αυτό ακριβώς  συμβαίνει σήμερα, και μονάχα όταν μάθουμε να βλέπουμε τα πράγματα από μια πιο σωστή προοπτική θ’ αρχίσουν  οι προτεραιότητες μας να συμβιβάζονται καλλίτερα με τις ανάγκες της ζωής».
[5] Χατζηστεφάνου Άρη, 2003, Μαθήματα στρατηγικής, http://www.bbc.co.uk/greek
[6] Ζήσης Ιωάννης, ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΔΗΜΙΟ ΤΟΥ ΑΟΡΑΤΟΥ ΧΕΡΙΟΥ
[7] Ζήσης Ιωάννης, ΠΑΡΑΚΜΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ
[8] Veblen Thorstein, 1982, Θεωρία της αργόσχολης τάξης, εκδόσεις ΚΑΛΒΟΣ
«Κάθε τάξη καθοδηγείται από την ζήλια και συναγωνίζεται με την τάξη που είναι η αμέσως ανώτερή της στην κοινωνική κλίμακα, ενώ δεν έχει καμία διάθεση να συγκριθεί με τις κατώτερές της ή τις πολύ ανώτερές της. … Η αργόσχολη τάξη …. Βρίσκεται στην κορυφή της κοινωνικής δομής, οι αξίες υπολογίζονται σύμφωνα με τα δικά της κριτήρια και ο τρόπος ζωής της καθορίζει το πρότυπο ευπρέπειας για όλη την κοινωνία … Κατά συνέπεια τα μέλη κάθε κοινωνικής τάξης αποδέχονται ως ιδανικό σαβουάρ βιβρ τον τρόπο ζωής της αμέσως ανώτερής τους και κατευθύνουν όλη τους την ενεργητικότητα στην κατάκτηση αυτού του ιδανικού».

Φωτό:Wikimedia

Ιωάννης Ζήσης, συγγραφέας

20 Ιανουαρίου 2011